Deze video beweert onterecht dat zeven Amerikaanse universiteiten het CDC aanklagen en dat corona niet bestaat

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Een Facebookvideo die 2000 keer gedeeld is sinds 6 maart, toont een man die beweert dat COVID-19 niet echt is omdat het een griepvariant is. Daarnaast stelt hij dat zeven universitaire laboratoria het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) aanklagen. De beweringen zijn onjuist. De tekst die in de video wordt voorgelezen, is vrijwel identiek aan posts die sinds december 2020 op sociale media circuleren. Het verhaal werd ten onrechte toegeschreven aan de Amerikaanse microbioloog Rob Oswald en is eerder ontkracht door AFP Factcheck.

“SCHOKKENDE VERKLARING VAN EEN KLINISCHE LABORATORIUMWETENSCHAPPER. COVID BESTAAT NIET!" luidt de omschrijving van deze Facebookvideo die op 6 maart is gepubliceerd.

De man in de video wekt de indruk dat hij een laboratoriumwetenschapper is en beweert dat er geen corona is gevonden in "verzamelde monsters": "Ik ben een klinische laboratoriumwetenschapper en heb 1500 'veronderstelde’ positieve COVID-19-monsters getest die hier in Zuid Californië zijn verzameld (...) We ontdekten dat alle 1500 monsters voornamelijk influenza A waren en sommige influenza B, maar geen enkel geval van COVID."

Bovendien beweert de man dat universiteiten de Amerikaanse Centers for Disease and Control and Prevention zullen aanklagen: "Wij van de zeven universiteiten die de laboratoriumtests op deze 1500 monsters hebben uitgevoerd, klagen nu het CDC aan voor COVID-19-fraude."

De tekst in de video is vrijwel identiek aan Facebookposts die AFP Factcheck ontkrachtte in januari 2021.

Screenshot van een van de Facebookposts, vastgelegd op 17 maart 2021

In eerdere Facebookberichten, zoals deze uit december 2020 identificeerden we een bijna identieke verhaal. In de onderstaande afbeelding hebben we de zinnen gemarkeerd die precies overeenkomen met de video.

Gemarkeerde overeenkomsten met een Facebookpost, vastgelegd op 17 maart 2021

Claims toegeschreven aan Rob Oswald

In de oudere Facebookpost wordt het verhaal toegeschreven aan Rob Oswald, hoogleraar moleculaire geneeskunde aan het Cornell University College of Veterinary Medicine in New York. Toen Oswald in januari 2021 door AFP werd benaderd, ontkende hij dat hij de post had geschreven.

'Ik heb niets te maken met deze belachelijke post. Het is een verzinsel van een onbekend persoon”, zei hij per e-mail.

Hij plaatste ook een verklaring op zijn facultaire pagina waarin staat: “COVID-19 is echt. Elke Facebookpost die iets anders suggereert, is een hoax en is niet waar. Draag een mondkapje, houdt afstand en neem het vaccin zodra het beschikbaar is."

Geen rechtszaak

Zowel Stanford als Cornell University hebben de beweringen ontkent dat ze betrokken zijn bij een rechtszaak tegen de CDC. EJ Miranda, Senior Director of Media Relations aan Stanford University, vertelde AFP in januari 2021: "Dit is niet waar."

Ook Cornell University ontkende de bewering. Abby Butler, een woordvoerster van de Universiteit vertelde per e-mail dat alle beweringen dat "Cornell University de CDC aanklaagt wegens fraude, niet juist zijn."

Virus geïsoleerd

De claims die online circuleren stellen ook ten onrechte dat de genetische code voor SARS-CoV-2, het virus dat COVID-19 veroorzaakt, nooit is geïsoleerd.

"Er is geen twijfel dat SARS-CoV-2 bestaat en het werd begin januari in China geïsoleerd en werd volledig gekarakteriseerd en het volledige genoom werd op 10 januari in databases opgenomen", aldus Heba Mostafa, een assistent-professor pathologie bij Johns Hopkins Medicine. De genetische code werd gepubliceerd in GenBank, de database van de Amerikaanse National Institutes of Health.

Een publicatie van maart 2020 in het wetenschappelijke tijdschrift Nature bevestigde ook dat SARS-CoV-2 het zevende coronavirus was waarvan bekend is dat het mensen infecteert.

Niet een zware griep

Vergelijkingen tussen COVID-19 en de griep (influenza) komen vaak voor. Zowel COVID-19 als influenza veroorzaken luchtwegaandoeningen en beide worden verspreid via kleine druppeltjes uit de neus en mond, zoals AFP Factcheck hier uitlegde. In reactie op eerdere beweringen dat het COVID-19 minder ernstig is dan een "ernstig griepseizoen", vertelde woordvoerder van het RIVM Harald Wychgel : "Het antwoord daarop is nee. Dat is gewoon niet waar."

Dr. Michelle Murti van het agentschap voor de volksgezondheid van het Canadese Ontario legde uit dat het reproductiegetal - het gemiddelde aantal mensen waaraan een besmette persoon het virus doorgeeft - lager is voor influenza dan voor COVID-19. Daarom zijn voorzorgsmaatregelen, waaronder afstand nemen, essentieel om de verspreiding van COVID-19 te stoppen.

Een studie gepubliceerd in december 2020 in het medische tijdschrift The Lancet dat gegevens uit Frankrijk onderzocht, bevestigt het risico. Hierin bleek dat het sterftepercentage in het ziekenhuis voor COVID-19-patiënten in maart en april 2020 16,9 procent was, vergeleken met 5,8 procent voor patiënten met influenza uit een vergelijkbare periode. Het onderzoek concludeerde ook dat de mediane duur van het verblijf op de intensive care voor COVID-19 twee keer zo lang was als voor influenza.

Wijdverspreide onwaarheden

De beweringen maken deel uit van een patroon van wantrouwen en scepsis over de ernst van COVID-19 die via sociale media landsgrenzen passeert. Valse beweringen worden vaak ten onrechte toegeschreven aan experts. Eerder ontkrachtte AFP Factcheck een verhaal dat in verschillende versies en talen stelde dat COVID-19 eigenlijk een bacteriële infectie is die wordt veroorzaakt door 5G, zogenaamd ontdekt door Russische, Italiaanse of Duitse artsen. We hebben ook de bewering ontkracht dat de WHO "bevestigde" dat COVID-19 minder gevaarlijk is dan griep.

Deze video van een demonstratie in Spanje in 2019 - ten onrechte omschreven als een coronademonstratie - circuleerde in het Nederlands, Hongaars, Pools, Servisch, Macedonisch, Roemeens en Duits. Het is een van de vele voorbeelden van het aanpassingsvermogen van desinformatie en hoe snel deze berichten zich verspreiden.

 
Vertaling en aanpassing:
Covid-19