Nee, deze video uit 2019 houdt geen verband met de coronapandemie

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Een video die sinds 22 februari honderden keren is gedeeld op sociale media, toont naar verluidt mensen die in Madrid protesteren tegen de coronamaatregelen. De bewering is onjuist. De video is eigenlijk een opname van protesten tegen premier Pedro Sánchez in februari 2019 - een jaar voor de coronapandemie.

“Demonstratie tegen de coronaregels in Madrid!!” staat er in dit Facebookbericht van 22 februari. Het bericht is voorzien van een video waarin duizenden mensen op een Spaans plein demonstreren.

Screenshots van dezelfde video werden geplaatst op 3 maart in deze Facebookpost met de omschrijving: “Waarom is dit niet op tv. Straten en pleinen vol mensen in een massaal protest in Spanje. Madrid tegen de maatregelen.” De video verscheen op 22 februari ook op Twitter, waar het op soortgelijke manier werd omschreven als een “demonstratie voor vrijheid”, met meer dan 800 likes.

De video werd ook gedeeld in het Hongaars, Pools, Servisch, Macedonisch, Roemeens en Duits. AFP Duitsland heeft de bewering ontkracht.

Screenshot van het Twitterbericht, vastgelegd op 8 maart 2021

AFP vond de video terug op YouTube, gepubliceerd op 10 februari 2019 door het online nieuwsplatform Libertad Digital. Het conservatieve platform omschreef de video met de titel: "Duizenden mensen vullen het Plaza de Colón en de omliggende straten en roepen op tot algemene verkiezingen".

Op 10 februari 2019, voordat de coronapandemie begon, demonstreerden duizenden mensen in Madrid tegen het beleid van premier Pedro Sánchez ten opzichte van Catalonië. Conservatieve en extreemrechtse partijen hadden opgeroepen om te demonstreren en waarschuwden voor een afscheiding van Catalonië. Bijna anderhalf jaar daarvoor had de Catalaanse regionale regering een crisis veroorzaakt door de Catalaanse onafhankelijkheid uit te roepen. Nadat premier Sánchez gesprekken met de Catalaanse separatisten had voorgesteld eisten tienduizenden demonstranten zijn ontslag.

Een zoektocht in de archieven van AFP-beeldmateriaal van 10 februari 2019 onthullen soortgelijke beelden als de video van Libertad Digital. Deze AFP-foto toont twee schermen, die ook te zien zijn in de video, zoals we hieronder demonstreren.

Aan de linkerkant een screenshot van de video van Libertad Digital, aan de rechterkant een selectie van een AFP-foto van de demonstraties op 10 februari 2019 in Madrid (Pierre-Philippe Marcou / AFP)

Er is nog een detail dat bevestigt dat de video een opname is van de demonstratie van 10 februari 2019: een grote zwarte reclameposter.

Screenshot van de video door Libertad Digital, vastgelegd op 23 februari 2021

Dezelfde poster is te zien in deze foto van de demonstratie door de Spaanse krant El País. Destijds werd er reclame gemaakt voor een Netflix-documentaire genaamd „Examination of conscience” (“examen de conciencia” in het Spaans). Op de poster staat de tekst "Zo moeilijk om te zeggen dat het gezegd moet worden" ("tan duro de contar que hay que contarlo” in het Spaans).

De berichten op sociale media tonen geen demonstratie tegen coronamaatregelen. Zoals de oudere bronnen van dezelfde gebeurtenis aangeven, toont het een demonstratie tegen het beleid van de Spaanse premier Pedro Sánchez ten opzichte van Catalonië in februari 2019.

In een eerdere Spaanse factcheck ontkrachtte AFP de bewering dat dezelfde beelden plaatsvonden op 4 januari 2020.

De video van de massale demonstratie in Madrid lijkt te fungeren als een bron van inspiratie voor mensen die kritisch staan tegenover de coronamaatregelen. AFP Factcheck heeft eerder verkeerd omschreven beelden van demonstraties ontkracht, zoals deze foto uit 2017 in Boekarest, en deze gewelddadige botsingen tussen demonstranten en de politie in Argentinië in 2017.

Vertaling en aanpassing:
CORONAVIRUS