Bevroren warmtepomp? Nee, deze video is gemaakt door AI
- Gepubliceerd op 12 januari 2026 om 10:21
- Leestijd: 4 min
- Door: Liesa PAUWELS, AFP Netherlands
Door het zeldzame koude en sneeuwachtige weer kwam het weg-, lucht- en treinverkeer in Nederland in de eerste week van januari 2026 volledig tot stilstand. In deze context ging een video viraal op sociale media waarbij een man met een haardroger een warmtepomp probeert te ontdooien. De video is echter niet echt en werd gemaakt door AI. Experts vertelden aan AFP dat moderne warmtepompen bestand zijn tegen vriestemperaturen zoals die in januari 2026 in Nederland werden gemeten, en dat ze zijn voorzien van een ingebouwd ontdooisysteem.
"Warmtepomp: 30.000 euro betaald en ik sta hier met een föhn", schreef een Nederlandse socialemediagebruiker op 6 januari 2026 op X, naast een video van een man die probeert de buitenunit van een warmtepomp te ontdooien met een haardroger. De video werd meer dan 600 keer gedeeld.
Dezelfde video en soortgelijke beweringen circuleerden ook op andere sociale media, zoals Facebook, en in verschillende talen, zoals het Duits en het Pools.
"Geweldig toch , al die 'Duurzame', MILJARDEN subsidie kostende TERINGZOOI ?????" merkte een gebruiker op in de reacties. "Lekker zo'n warmtepomp", schreef een ander gekscherend.
Maar de video werd gegenereerd door AI. Experts vertelden AFP dat luchtgedreven warmtepompen, zoals die in de AI-video, makkelijk een paar graden onder 0 aankunnen.
Duitse AI-video op TikTok
Op de video die door de Nederlandse accounts wordt gedeeld, is een TikTok-gebruikersnaam (@itsyaboydd) zichtbaar die over het scherm zweeft. Dit leidt ons naar de originele video die in het Duits op TikTok werd geplaatst. De TikTok-video heeft een duidelijk zichtbaar label onderaan de video dat aangeeft dat deze door kunstmatige intelligentie is gegenereerd. In de video's die in het Nederlands circuleren, is het label ook zichtbaar in de linkerbenedenhoek.
Andere details wijzen er ook op dat de video door AI is gegenereerd: in sommige delen van de video lijkt het bijna alsof de man zes vingers heeft, en de tekst op de video is vervormd, waardoor sommige delen onleesbaar zijn.
De overlaytekst bevat Duitse woorden, maar ook onzinwoorden of vervormde woorden, bijvoorbeeld een woord dat lijkt op het Duitse woord Wärmepumpe (warmtepomp), maar dat verkeerd gespeld lijkt te zijn (WärmOpumpe). AFP kon ook een verwijzing ontwaren naar Robert Habeck, de voormalige Duitse minister van Economische Zaken en Klimaatactie (Die Grünen). Habeck werd het gezicht van een controversiële wet, de zogenaamde 'verwarmingswet', die bedoeld was om de overgang van Duitsland naar klimaatneutraliteit te versnellen en alle nieuwe olie- en gasverwarmingssystemen grotendeels te verbieden. Daarbij werden warmtepompen als alternatief gepromoot. Uiteindelijk werd een afgezwakte versie van de wet aangenomen.
AFP heeft de afbeelding ook geanalyseerd met de AI-detectietool van Hive Moderation. Deze analyse gaf aan dat de afbeelding "voor 99,9% waarschijnlijkheid door AI was gegenereerd".
AI-video's en -content worden steeds vaker gebruikt om gebeurtenissen uit het echte leven of nieuwsonderwerpen na te bootsen, waardoor de grens tussen fictie en realiteit vervaagt. "Hoewel veel van deze beelden de feiten niet drastisch verdraaien, is het gebruik van AI en dramatische, uit hun context gehaalde video's een nieuwe tactiek in het arsenaal van desinformanten", vertelde Chiara Vercellone, senior analist bij NewsGuard, in een interview met AFP over AI-desinformatie na de arrestatie van de afgezette Venezolaanse president Nicolás Maduro in januari (hier gearchiveerd).
Moderne warmtepompen zijn ontworpen om vriestemperaturen te weerstaan
Moderne warmtepompen zouden gemakkelijk bestand moeten zijn tegen lichte vorst, zoals in Nederland de afgelopen dagen, vertelden experts.
"Moderne luchtwarmtepompen hebben een ingebouwde beveiliging die voorkomt dat de buiten-unit bevriest. Er wordt dan tijdelijk wat warmte van binnen door de warmtewisselaar in de buiten-unit gestuurd, zodat er geen ijsvorming optreedt", legde Martin Bloemendal, energieonderzoeker aan de TU Delft, op 8 januari 2026 uit aan AFP.
Volgens verschillende expertwebsites en fabrikanten van warmtepompen kunnen moderne warmtepompen zelfs bij temperaturen van -10 tot zelfs -20 graden Celsius blijven werken.
Michel De Paepe, hoogleraar thermodynamica aan de Universiteit Gent, vertelde AFP op 9 January 2026 ook dat het "incorrect is dat warmtepompen niet werken bij vriesweer". Hij wees erop dat warmtepompen op grote schaal worden toegepast in Noord-Europa, waar de temperatuur vaak ver onder het vriespunt ligt, en al jaren de meest voorkomende vorm van verwarming zijn.
Warmtepompen onttrekken warmte aan de buitenlucht of aan de bodem en verhogen deze tot een temperatuur die kan worden gebruikt om woningen en gebouwen te verwarmen. Hierdoor kan er bijvoorbeeld gasvrij worden verwarmd.
De efficiëntie van de warmtepomp neemt echter af naarmate de buitenlucht kouder wordt, legde Bloemendal uit: "Als het buiten zo koud is dat er ijsvorming optreedt, heeft dat dus nog een extra nadelig effect op de efficiëntie van het systeem, omdat een deel van de opgewekte warmte niet nuttig wordt ingezet voor verwarming van het huis, voor het ontdooien van de warmtepomp zelf."
"Maar, waarschijnlijk kunnen de meeste in Nederland geïnstalleerde luchtwarmtepompen enkele graden vorst nog steeds prima aan", voegde de expert eraan toe.
Lees hier en hier meer factchecks van AFP over AI en het klimaat.
Copyright © AFP 2017-2026. Voor commercieel gebruik van deze inhoud is een abonnement vereist. Klik hier voor meer informatie.
Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?
Neem contact met ons op
