Deze video komt uit 2013 en Italiaanse autoriteiten ontkennen dat de politie solidariteit toonde

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Een video van de Italiaanse oproerpolitie die hun helmen afzet tijdens een demonstratie is sinds 21 maart meer dan 500 keer op Facebook gedeeld. De berichten beweren dat de agenten hiermee solidariteit tonen met de demonstranten. Uit de tekst en reacties blijkt dat Facebookgebruikers denken dat het een recente opname is, waarbij sommigen het vergelijken met het optreden van de Nederlandse politie bij coronademonstraties. De video is echter oud, aangezien deze in december 2013 werd opgenomen. Bovendien verwerpen de Italiaanse autoriteiten beweringen dat de politie solidair was met de demonstranten.

“Politie in Turijn gaat achter het volk staan! Nu in Nederland nog! Dit laat onze mainstream media niet zien corrupte boel!”, staat in dit Facebookbericht, gepubliceerd op 21 maart 2021. De kritische verwijzing naar de “mainstream media” suggereert dat de video te maken heeft met recente gebeurtenissen maar achter de hand wordt gehouden.

De video toont agenten van de Italiaanse oproerpolitie die hun helmen afzetten, terwijl demonstranten op de achtergrond juichen en applaudisseren.

Sommige reacties lijken de video te vergelijken met recente gebeurtenissen in Nederlandse steden: "Daar kunnen die knuppelaars uit Amsterdam en Den Haag nog wat van leren." Dergelijke opmerkingen verwijzen waarschijnlijk naar coronademonstraties waar de politie hard ingreep, zoals in Den Haag op 14 maart en in Amsterdam op 20 maart.

Dezelfde video circuleerde vorig jaar in het Duits met beweringen dat de agenten solidair waren met coronademonstranten. AFP Duitsland heeft de beweringen ontkracht.

Screenshot van een van de Facebookberichten, vastgelegd op 22 maart 2021

Forconi-beweging in 2013

Door middel van een omgekeerde Google-zoekopdracht naar screenshots van de video vonden we een langere versie die op 9 december 2013 is gepubliceerd op YouTube door het Italiaanse dagblad Il Fatto Quotidiano. Het fragment draagt de titel: "Turijn, politieagenten doen hun helm af na botsingen: de mensen op het plein applaudisseren".

De uploaddatum van 9 december 2013 bewijst dat de beelden niets te maken kunnen hebben met het coronabeleid van Italië.

De demonstratie in de video maakt deel uit van de zogenaamde "Forconi" (Hooivork)-beweging die onder meer protesteerde tegen hoge belastingen, bezuinigingen, bureaucratie en de Europese Unie. In eerste instantie bestond het voornamelijk uit kleine boeren die de aandacht wilden vestigen op een landbouwcrisis. Op 9 december 2013 vond een Forconi-demonstratie plaats in Turijn, meldde de Guardian.

Er waren enige demonstraties tegen de coronamaatregelen in oktober 2020, waarvan sommige leidden tot rellen. Maar de video in de misleidende Facebookberichten houdt hier dus geen verband mee.

Betekenis van het verwijderen van helmen

In het artikel over de demonstratie meldde Il Fatto Quotidiano dat het verwijderen van helmen bij de demonstratie een "ongebruikelijke daad" was. Een van de leiders van de Forconi-beweging, Mariano Ferro, omschreef het gedrag van de politie als een "gebaar dat goed in mijn hart was".

De Italiaanse autoriteiten ontkenden echter dat dit gebaar bedoeld was om te laten zien dat de politie het eens was met de demonstranten. Il Fatto Quotidiano meldde dat het hoofdbureau van de politie in Turijn elke solidariteit ontkende en dat het slechts een reactie was op het "verdwijnen van de spanning en het belang van de openbare orde".

Door middel van de Italiaanse zoekopdracht "Turijn demonstratie 2013 politiehelmen", vonden we een opname in het Italiaanse parlement van de voormalige minister van Binnenlandse Zaken Angelino Alfano op 12 december 2013 waarin ook solidariteit werd ontkend. In een Googlevertaling van zijn verklaring lezen we: “Het afzetten van de helm die ze (...) dragen, vond plaats toen de spanning was afgenomen. Het is een feit dat [dat] ook in andere omstandigheden is gebeurd en om het nu te lezen als een teken van solidariteit met de demonstranten is (...) respectloos".

Screenshot van een Googlevertaling van de toespraak door Angelino Alfano op WebTV.camera.it, vastgelegd op 22 maart 2021

AFP Factcheck heeft eerder verschillende beweringen over massale demonstraties tegen coronamaatregelen weerlegd, waaronder de bewering dat de politie in Wenen demonstranten steunde en oude video's die onterecht werden omschreven als coronademonstraties in Madrid en Boekarest.

Vertaling en aanpassing:
Covid-19