Deze geënsceneerde vaccinatie van een Vlaamse minister was een oefening en niet bedoeld om te misleiden

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Een Facebook-video waarin de Vlaamse minister Bart Somers een prik krijgt met de dop nog op de naald, is in drie dagen meer dan 7800 keer gedeeld. De post en de verontwaardigde reacties suggereren dat de dop "vergeten" was en dat het om een nepvaccinatie gaat, bedoeld om het volk te misleiden. Dit is niet waar. De dop werd opzettelijk op de spuit gelaten omdat zorgverleners oefenden voor de echte toepassing van COVID-19-vaccinaties als onderdeel van een ‘dry-run’ op 1 februari 2021 in de Belgische stad Bilzen.

“Blijkbaar vergeten ze wel nog altijd het dopje af te doen bij de vaccinatie”, omluidt de spottende omschrijving van de video waarop de viceminister-president van de Vlaamse regering Bart Somers te zien is.

De video van slechts 8 seconden toont een verpleegster die een spuit tegen Somers’ arm drukt. Een close-up volgt en onthult dat de dop nog op de naald zit. De post en de reacties suggereren dat we kijken naar een mislukte vaccinatie.

De video heeft in drie dagen tijd veel aandacht getrokken. Terwijl sommigen denken dat het medisch personeel betrapt is op het maken van een gênante fout, denken anderen dat de beelden bewust zijn gemaakt om te misleiden: “Denken ze nou echt dat het volk lomp is?!”

Screenshot van de Facebook-post, genomen op 3 februari 2021

Verslaggeving van de prik

Sommige reacties wijzen erop dat het fragment misleidend is omdat het in feite om een oefening ging. Toen we naar details zochten vonden we de volgende uitleg:

Screenshot van een van de reacties onder de Facebook-post, genomen op 3 februari 2021

Door middel van de Google-zoekopdracht “Bilzen vaccinatiecentrum test”, konden we een nieuwsbericht van HLN vinden van 1 februari 2021. Het artikel met de kop “Vijftigtal figuranten én minister Somers testen Bilzens vaccinatiecentrum voor eerste keer uit” legt uit dat de gebeurtenissen die dag onderdeel waren van een “dry-run”. De foto in het artikel toont dezelfde scène als in de Facebook-video.

Screenshot van het HLN-artikel, genomen op 3 februari 2021

De originele bron

We zochten naar Vlaamse journaals van 1 februari 2021. We konden een reportage vinden in het zevenuurjournaal van VRT. In de reportage wordt duidelijk uitgelegd dat de prik onderdeel was van een oefening: “In Bilzen is er ook al een eerste theoretische oefening geweest, om te kijken of alles werkt.” We waren in staat om hetzelfde fragment identificeren, zoals hieronder te zien is.

Screenshot van ‘Het journaal 19u’ van VRT op maandag 1 februari 2021

Commentaar minister Bart Somers

We vroegen om een ​​reactie van minister Bart Somers. Op 4 februari 2021 bevestigde de minister per e-mail: 

“We zien opnieuw het gevaar van fake news. Deze week start het proefdraaien in meerdere Vlaamse vaccinatiecentra. Om te kijken of alles vlot kan verlopen zodra de vaccins er zijn, organiseren verschillende vaccinatiecentra een dry-run. Zo kijken ze onder meer hoelang het duurt om een persoon te vaccineren en of er geen grote wachtrijen ontstaan. Dat mensen dit oefenmoment aangrijpen om fakenews te verspreiden is onverantwoord en gevaarlijk”

Op Twitter gaf Somers op de dag van zijn bezoek aan Bilzen nog een uitleg van de controversiële gebeurtenis.

Deze "dry-run" vond plaats in Sporthal de Kimpel in Bilzen, een nieuw ingericht vaccinatiecentrum voor de inwoners van Bilzen, Hoeselt en Riemst. Volgens de website van de gemeente begint het centrum deze maand met vaccineren.

Coronavaccinatie in België

België registreerde wereldwijd een van de hoogste sterftecijfers tijdens de coronapandemie. De vaccinatiecampagne tegen COVID-19 startte eind december met de vaccins Pfizer en Moderna. De federale overheid is verantwoordelijk voor de afgifte van vergunningen, het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) zorgt samen met de gewesten (Brussel, Vlaanderen en Wallonië) voor de distributie.

De Belgische vaccinatiekalender is hier te vinden. De Vlaamse regering kondigde 94 vaccinatiecentra aan die vanaf midden februari operationeel zouden moeten zijn. Op 4 februari had ongeveer 3% van de Belgische bevolking (ongeveer 300.000 mensen) de eerste dosis van een coronavaccin gekregen.

AFP Factcheck heeft in het verleden soortgelijke beweringen over vermeende nepvaccinaties ontkracht, zoals deze van minister De Jonge en deze van de premier van Australië. Eerder hebben we gezien dat deze opzettelijk geënsceneerde foto's voor illustratieve doeleinden ten onrechte als misleidend werden gepresenteerd.

COVID-19 VACCINS