Deze video bewijst niet dat de griepprik van de premier van Queensland nep was

Copyright AFP 2017-2020. Alle rechten voorbehouden.

Een video waarin beweerd wordt dat Annastacia Palaszczuk, de premier van de Australische staat Queensland, een nep-vaccinatie kreeg werd meer dan 2.000 keer gedeeld op Facebook. Op de beelden is te zien hoe een zorgmedewerker een injectiespuit met de beschermingsdop erop bij de arm van Palaszczuk weghaalt. Dit fragment is uit zijn context gehaald: in de originele, langere beelden kreeg de politicus een griepprik om vervolgens nogmaals te poseren om fotografen de tijd te geven hun foto’s te maken. 

“De premier van Queensland Australië kreeg een vaccin. Ze gaf het goede voorbeeld alleen... zie je dat? Het plastic hulsje zit er nog op,” staat in de Facebook-post, die op 22 augustus 2020 gepubliceerd werd. 

De post bevat een video van 33 seconden met daarin een zeer korte opname van een zorgmedewerker die een injectiespuit weghaalt bij Palaszczuks arm. De beelden worden in slow motion herhaald voordat de politicus “ik heb het niet eens gevoeld” zegt. De spuit lijkt bedekt te zijn door een beschermhuls.

Screenshot van de Facebook-post, gemaakt op 28 augustus 2020

De video is ook duizenden keren gedeeld in Facebook-posts in andere talen, waaronder Engels, Frans en Spaans.

Fotomoment

Een omgekeerde beeldzoekopdracht met de InVid-WeVerify tool leidt naar verschillende beelden van dezelfde gebeurtenis, inclusief lokale berichtgeving over Palaszczuks griepprik in dit Brisbane Times artikel en hier in The North West Star

“Premier Annastacia Palaszczuk zegt dat het essentieel is voor Queenslanders om hun griepprik dit jaar te halen en zo te voorkomen dat ze tegelijkertijd Covid-19 en griep krijgen,” schrijft The North West Star. 

Op 27 april plaatste Palaszczuk twee tweets op haar Twitter-account; één met een foto en één met een video van de vaccinatie, met deze bijschriften: “Vandaag haalde ik mijn griepprik. Ik moedig Queenslanders aan contact op te nemen met hun huisarts en hem ook te halen” en “Zowel griep als Covid-19 kunnen levensbedreigend zijn en druk zetten op onze ziekenhuizen, dus het is belangrijk dat we alles doen om het risico te verminderen. #coronavirus #influenza”.

De video in de misleidende Facebook-post bevat het logo van Australisch nieuwsnetwerk 7news. Op de Facebook-account van lokale partner 7news Brisbane plaatste de zender een video van iets meer dan een minuut met Palaszczuk en tenminste twee fotografen. 

Op de beelden dient een vrouw het vaccin snel toe bij de premier van Queensland, waarbij de spuit duidelijk zichtbaar is. Na de prik roept Palaszczuk, verrast dat het zo snel gebeurd is, “ik heb het niet eens gevoeld!”

Screenshot van de 7news Brisbane Facebook-post, met groene omlijning toegevoegd door AFP, gemaakt op 26 augustus 2020

Dan horen we een man de politicus vragen of ze nog een vaccinatie in scène kan zetten, zodat hij nogmaals foto’s kan maken. Volgens de Facebook-post van 7news Brisbane ging het om een aanwezige fotograaf. 

De zorgmedewerker dient de prik nogmaals toe terwijl Palaszczuk lacht en poseert. Deze keer wordt de naald echter tegen haar arm geduwd met de beschermdop erop, zoals te zien in de video in de misleidende Facebook-post.

Screenshot van de 7news Brisbane post, gemaakt op 26 augustus 2020

In een verklaring zegt Jeannette Young, Queensland’s hoofd gezondheidszorg, dat “het griepseizoen in Queensland normaal gesproken van juni tot september duurt, met de piek meestal in augustus.” Ze voegt toe dat het belangrijk is om de prik te halen “om mogelijke griepgerelateerde ziekenhuisopnames te voorkomen op een moment dat de [Covid-19] pandemie een ongekende druk op ons gezondheidssysteem zou kunnen uitoefenen.” 

“Hoewel de griepprik niet beschermt tegen Covid-19, kan het de ernst en verspreiding van influenza, dat een persoon meer kwetsbaar kan maken voor andere aandoeningen aan de luchtwegen zoals Covid-19, verminderen,” zei Young. 

Op 28 augustus waren er in Australië 25.448 gevallen van Covid-19 en 583 sterfgevallen geregistreerd.

Eerder in augustus ontkrachtte AFP Factcheck een onjuiste bewering dat gezondheidsminister Hugo de Jonge een nep-prik kreeg.

Vertaling en aanpassing:
Loes Witschge
CORONAVIRUS