In deze foto's van de gezondheidsminister die een griepprik krijgt zit geen beschermingshuls op de injectienaald

Copyright AFP 2017-2020. Alle rechten voorbehouden.

Een foto van gezondheidsminister Hugo de Jonge is meer dan 700 keer gedeeld op Facebook met de bewering dat er een beschermingshuls zit op de injectienaald in zijn arm. Deze bewering is onwaar. Er zit geen dopje op de griepprik die de Jonge op de foto toegediend krijgt, bevestigt de programmacoördinator van het Nationaal Programma Grieppreventie.

De foto werd gedeeld in verschillende Facebook-posts, waaronder hier, hier en hier, gepubliceerd vanaf 12 augustus 2020 en sindsdien meer dan 700 keer gedeeld. Op de foto is een cirkel om de spuit in de Jonge’s arm getekend. “Hugo de Jonge laat zich ook inenten, maar het dopje zit er nog op!!!” staat in één van de posts, die de suggestie wekken dat de vaccinatie van de Jonge nep was.

Screenshot van één van de Facebook-posts, gemaakt op 20 augustus 2020

In een aantal van de Facebook-posts, zoals deze, staat een tweede foto met daarop de tekst “de beschermhuls zit nog over de naald”.

Minister van volksgezondheid Hugo de Jonge heeft herhaaldelijk gezegd dat een vaccin essentieel is om bescherming te bieden tegen het nieuwe coronavirus. Op dit moment bestaat zo’n vaccin nog niet. Wel zijn er meer dan 200 in ontwikkeling, waaronder vijf zich in de laatste fase van het onderzoek bevinden, aldus het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. Op een persconferentie op 6 augustus zei de Jonge dat het “geweldig” zou zijn om in de eerste maanden van 2021 een vaccin klaar te hebben. 

De bewering gemaakt in de posts, dat de foto’s injectienaalden laten zien met de beschermingshuls er nog op, is onwaar. Monique van Wieren, programmacoördinator van het Nationaal Programma Grieppreventie, bevestigt aan AFP Factcheck dat op de foto geen dopje over de naald zit.

Griepprikken

AFP Factcheck vond beide foto’s uit de Facebook-posts terug door op Google naar afbeeldingen te zoeken met de trefwoorden “Hugo de Jonge griepprik”. De Jonge postte de foto’s op sociale media op 1 november 2018 en 9 december 2019, in tweets die de griepprik onder de aandacht brengen. 

Daphne Kerremans, woordvoerder van minister de Jonge, bevestigt dat de Jonge in november 2018 en december 2019 inderdaad de griepprik haalde, “juist om als minister het goede voorbeeld te geven”.

Zij-aan-zij vergelijking van screenshots van één van de Facebook-posts en de tweet van de Jonge uit 2018, gemaakt op 17 augustus 2020
Zij-aan-zij vergelijking van screenshots van één van de Facebook-posts en de tweet van de Jonge uit 2019, gemaakt op 17 augustus 2020

Zo’n zes miljoen mensen in Nederland krijgen jaarlijks een uitnodiging voor een griepprik. Deze is vrijwillig en wordt gratis aangeboden aan mensen van 60 jaar en ouder en mensen met bepaalde medische aandoeningen, volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). 

Griepvaccins worden aan zorgmedewerkers zoals huisartsen verstrekt zonder de injectienaalden, die besteld kunnen worden bij een groothandel. De Stichting Nationaal Programma Grieppreventie (SNGP), de organisatie die de Nederlandse griepvaccinatiecampagne coördineert, geeft op hun website informatie over welke types naalden passen en geeft specifieke voorbeelden van injectienaalden van twee producenten. 

Foto’s gevonden door de productnummers van deze naalden (een, twee) te Googlen laten zien hoe de beschermingshulsen, onderstaand in wit en roze, er in werkelijkheid uitzien. 

Screenshots van twee soorten injectienaalden die in Nederland voor de griepprik gebruikt kunnen worden, gemaakt op 18 augustus 2020

Nog een voorbeeld van hoe de griepprik er in werkelijkheid uit kan zien, met in dit geval een blauwe beschermingshuls, staat op de website van het Nederlands Huisartsen Genootschap. 

Screenshot van de NHG website met nog een voorbeeld van hoe een griepprik er in werkelijkheid uit kan zien, gemaakt op 18 augustus 2020

“Het oranje stukje is onderdeel van de veiligheidsnaald die gebruikt wordt bij het geven van de griepprik. Het is niet een dopje wat over de naald zit,” zegt van Wieren tegen AFP Factcheck. 

Door in te zoomen op de foto’s die Hugo de Jonge tweette is te zien dat er inderdaad geen beschermingshulsen te zien zijn op de beelden. 

Op close-ups van de foto’s getweet door Hugo de Jonge zijn geen beschermingshulsen te zien. Screenshots gemaakt op 18 augustus 2020
Loes Witschge
CORONAVIRUS VACCINS