Deze foto is gemaakt bij een boerenprotest in 2019, niet bij een demonstratie in Rotterdam in november 2021

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Een foto van een rij tractoren die een weg blokkeren, met een verhaal over een recente demonstratie in de haven van Rotterdam en de aantijging dat deze niet door de NOS is vermeld, is in vier dagen tijd honderden keren gedeeld. Dit is misleidend: de foto is gemaakt in 2019 tijdens een boerenprotest en de omschreven actie tegen coronamaatregelen in de Rotterdamse haven werd wel degelijk bericht door de Nederlandse media, waaronder de NOS.

"Rotterdam gisteren. Haven en de halve stad hebben ze compleet stilgelegd. Het bericht wordt overal in de wereld opgepikt maar geen woord van de NOS!!!", luidt dit Facebookbericht, gepubliceerd op 19 november 2021 en sindsdien 55 keer gedeeld.

In andere versies van het verhaal wordt de gebeurtenis omschreven als "Rotterdam vandaag", zoals hier op Facebook, en hier op Twitter. Ook deze berichten klagen over de vermeende afwezigheid van berichtgeving door de NOS.

Screenshot van een van de misleidende berichten op sociale media, vastgelegd op 23 november 2021

Demonstratie in de Rotterdamse haven

Op 18 november 2021 blokkeerden actievoerders enkele uren de wegen richting de Rotterdamse haven, meldt RTL Nieuws hier. De blokkade werd opgeëist door de actiegroep "Dockers United", die zich verzette tegen coronamaatregelen van de overheid.

In dit YouTube-filmpje, toegeschreven aan de groep, zegt een voice-over dat ze bestaan uit "een verzameling van havenwerkers", die zich verzet tegen een "QR-code in de haven en een splitsing in de samenleving".

Deze klachten verwijzen naar de plannen van het demissionaire kabinet om een zogenaamd 2G-systeem in te voeren, waarbij de toegang tot horeca en evenementen wordt beperkt tot mensen die zijn gevaccineerd of hersteld van het coronavirus.

Foto in berichten komt uit 2019

Terwijl uit de nieuwsberichten blijkt dat activisten er op 18 november in slaagden de wegen richting de Rotterdamse havens te blokkeren, heeft de foto bij de misleidende berichten daar niets mee te maken.

Met behulp van een omgekeerde zoekopdracht van de foto met Google, kon AFP snel de oorsprong van de foto achterhalen. De foto is gemaakt op 16 oktober 2019, toen boeren zich verzamelden bij het hoofdkantoor van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) in Bilthoven, in een protest tegen het stikstofbeleid van de overheid, meldde AFP hier.

NOS berichtte wel over demonstratie

De misleidende berichten op sociale media klaagden ook dat de publieke omroep NOS "geen woord" over de demonstratie in de haven zei. De NOS ontvangt vaker beschuldigingen dat hun berichtgeving gebrekkig of bevooroordeeld is. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de spandoeken en stickers met de tekst "NOS = fake news", die zichtbaar zijn bij coronademonstraties.

Als we naar de website van de NOS gaan en zoeken naar "demonstratie Rotterdam", vinden we echter een gedetailleerd bericht in het dagelijkse coronablog met de kop "Tientallen demonstranten op Maasvlakte, industriegebied onbereikbaar". Het verhaal is geïllustreerd met een foto van de file.

Screenshot van het verslag door de NOS van de demonstratie op de Maasvlakte, vastgelegd op 23 november 2021

De omvang van demonstraties wordt vaak opgeblazen op sociale netwerken door ze te koppelen aan niet-gerelateerde foto's. AFP heeft dergelijke verkeerd omschreven beelden eerder geverifieerd, zoals deze protestmars tegen wapengeweld in de Verenigde Staten in 2018, en deze Euromaidan-demonstratie in Oekraïne in 2014, die beiden onterecht werden gekoppeld aan recente demonstraties.

COVID-19