Luchtfoto gemaakt op 21 november 2020 met de begraafplaats gereserveerd voor coronaslachtoffers op de begraafplaats Nossa Senhora Aparecida in Manaus, Brazilië (AFP / Michael Dantas)

Een tweede “Neurenberg-tribunaal” als strafrechtelijke procedure tegen de coronamaatregelen is niet realistisch

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Volgens verhalen die online in verschillende talen circuleren zijn de voorbereidingen voor “Neurenberg 2” in volle gang door de advocaat Reiner Fuellmich, die de WHO en wereldleiders wil aanklagen wegens "misdaden tegen de menselijkheid" door hun handelen tijdens de coronapandemie. Een dergelijke procedure tegen de WHO vindt momenteel niet plaats en is wettelijk gezien niet haalbaar door de onschendbaarheid van internationale organisaties. Daarnaast is de zware beschuldiging niet van toepassing volgens experts in internationaal recht.

"Neurenberg proces 2.0 is in voorbereiding: de WHO en wereldleiders zullen zich moeten verantwoorden voor misdaden tegen de mensheid” luidt de kop van deze blogpost - geïllustreerd met foto's van handboeien, de Amerikaanse viroloog Fauci en Bill Gates - gepubliceerd op 13 mei 2021. Een soortgelijk verhaal werd hier gepubliceerd op 12 april. De term 'Neurenberg 2.0' circuleert langer in Nederland en deze verhalen zijn meer dan 13.000 keer gedeeld op Facebook. De term was trending op Twitter op 25 mei in Nederland.

Volgens recente blogposts is een “class action rechtszaak” in voorbereiding tegen de WHO en wereldleiders door de Amerikaans-Duitse advocaat Reiner Fuellmich, omdat de pandemie om verschillende redenen in scene zou zijn gezet.

Naar verluidt zijn maatregelen tegen de coronapandemie een misdaad tegen de menselijkheid, omdat ze zouden dienen om de wereldbevolking uit te dunnen en omdat vaccins zogenaamd genetische experimenten zijn. Bovendien zouden de PCR- en antigeentesten nutteloos zijn en alleen dienen om farmaceutische bedrijven te verrijken.

Claims over het tweede “Neurenberg-tribunaal” circuleren in verschillende talen, zoals in het Engels, Zweeds en Frans. Een Poolse versie - over Poolse regeringsleiders - is eerder ontkracht door AFP Polen.

Screenshot van een van de blogposts met het misleidende verhaal, vastgelegd op 25 mei 2021

Advocaat Reiner Fuellmich en rechter Angelo Giorgianni

De advocaat Reiner Fuellmich maakt gretig gebruik van de term "Neurenberg" in zijn uitspraken. De Nederlandse blogposts citeren een interview met Fuellmich van 2 april door de Zuid-Afrikaanse cartoonist "Jerm Warfare", waarin de advocaat zegt: "Waar we mee te maken hebben vereist de oprichting van een tweede Neurenberg. Na te hebben geluisterd naar de verklaringen van een groot aantal artsen, psychologen, epidemiologen, economen, psychiaters en andere specialisten, zien we dat er geen andere optie is dan te erkennen dat wat er gebeurt de grootste misdaad tegen de menselijkheid is, groter dan wat er tijdens beide wereldoorlogen gebeurde.”

Fuellmich is een advocaat die een advocatenkantoor runt in de Duitse stad Göttingen. In de loop der jaren heeft hij talloze collectieve consumentenzaken aangespannen, waaronder een groepsgeding tegen HypoVereinsbank waarin hij 4.500 klanten van de financiële instelling vertegenwoordigde. Hij klaagde ook - zonder succes - Deutsche Bank (DB) aan, hoewel in veel publicaties op sociale media de rechtszaak tegen DB en een andere tegen Volkswagen als zijn prestaties worden genoemd.

Vanaf oktober 2020 kondigde Fuellmich aan dat hij claims gaat indienen tegen de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Duitse viroloog Christian Drosten, wiens PCR-detectieprotocol voor SARS-CoV-2 de aanbevolen methode is geworden voor laboratoria om het virus te detecteren. Veel van zijn beweringen die de basis vormen van zijn beschuldigingen zijn onjuist, zoals AFP aantoonde in deze eerdere factcheck.

In het FAQ-gedeelte (veelgestelde vragen) op de website van de advocaat vertelt hij dat personen die willen deelnemen aan deze collectieve actie, het advocatenkantoor Fuellmich een vast bedrag van €800 plus BTW moeten betalen.

Screenshot van het FAQ-gedeelte van corona-schadensersatzklage.de, vastgelegd op 26 mei 2021

Fuellmich vertrouwt op de samenwerking met andere advocaten, vooral met de Italiaanse rechter Angelo Giorgianni. Giorgianni beweerde op de complottheorie-website worldlifeo.com op 27 april dat hij een rechtszaak aanspande tegen het farmaceutische bedrijf Pfizer en de staat Israël wegens genocide en het "testen" op mensen van coronavaccins. Het Internationaal Strafhof (ICC) zou de klacht hebben "aanvaard en moet een oordeel vellen". AFP heeft deze overdreven bewering eerder ontkracht: het ICC bevestigde alleen de ontvangst van een klacht, onderdeel van een normale procedure. Het heeft geen onderzoek gestart.

Tribunaal Den Haag heeft de klacht "aanvaard en moet een oordeel vellen" - ONWAAR

Wat heeft de Italiaanse rechter echt verzonden aan het Internationaal Strafhof? Laten we eerst vastleggen wat het strafhof is en welke misdaden het beoordeelt. Het ICC, gevestigd in Den Haag (ook wel het Hague Tribunal genoemd), is opgericht voor de veroordeling van de meest ernstige misdrijven, waaronder misdaden tegen de menselijkheid.

Het is de erfgenaam van het Proces van Neurenberg, dat slechts tijdelijk bestond (het werk duurde 220 dagen) en in 1945 werd opgericht om criminelen van het Derde Rijk na de Tweede Wereldoorlog te veroordelen. In tegenstelling tot het Proces van Neurenberg is het ICC het eerste permanente internationale strafhof in de geschiedenis van de mensheid. Het ICC was in grote mate gemodelleerd naar het Proces van Neurenberg en de definities van misdaden tegen de menselijkheid werden onder meer ontleend aan het statuut van het Proces van Neurenberg.

In tegenstelling tot Neurenberg, waar de hoogste straf de doodstraf was, is de maximale straf bij het ICC een levenslange gevangenisstraf. De hoogste straf in de geschiedenis van het tribunaal werd uitgesproken tegen Bosco Ntaganda (30 jaar gevangenisstraf) uit de Democratische Republiek Congo, die in 2002-2003 schuldig werd bevonden aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in de provincie Ituri in Congo.

De zaken die het ICC momenteel onderzoekt kan je vinden op hun website, zoals hier en hier. Er staat niets over zaken die verband houden met de coronapandemie.

We vroegen het Bureau van de Aanklager van het ICC of er sprake was van een actieve procedure van misdaden tegen de menselijkheid en de coronapandemie.

"In feite ontving het ICC een brief, net zoals we honderden brieven ontvangen met verschillende informatie over de mogelijkheid dat een ​​misdrijf is gepleegd", vertelde de persafdeling van het  Bureau van de Aanklager van het ICC. "Elk persoon of groep van waar dan ook ter wereld kan informatie sturen (...) naar de aanklager van het ICC (artikel 15 van het Statuut van Rome van het ICC)."

Dit is geen rechtszaak. "De ontvangstbevestiging van de brief (communicatie) mag niet worden gelezen als bewijs dat het Bureau van de Aanklager een inhoudelijke beslissing heeft genomen over de brief", legde het ICC uit. Kennisgevingen en informatie worden naar het Bureau van de Aanklager gestuurd dat ze onderzoekt en beslist om ermee door te gaan.

Het bureau informeert in de regel niet over inkomende meldingen, maar kan pas bevestigen dat de melding is ontvangen op het moment dat de afzender dit feit openbaar heeft gemaakt. Toen AFP informeerde over de eerdere klacht tegen Pfizer en Israël van Angelo Giorgianni (hierboven genoemd), legde het ICC uit:

“We kunnen bevestigen dat we een dergelijk bericht hebben ontvangen omdat de afzender dit feit openbaar heeft gemaakt. Zoals bij alle soortgelijke communicatie, zullen we het ingediende materiaal, waar van toepassing, beoordelen in overeenstemming met het Statuut van Rome en met volledige onafhankelijkheid en onpartijdigheid. De eerste stap in dit proces is om te beoordelen of de mededeling kwesties bevat die duidelijk tot de bevoegdheid van het Hof behoren. Zodra we een beslissing hebben genomen over de gepaste volgende stap, zullen we de afzender informeren en onze beslissing rechtvaardigen.”

Deskundige oordelen over oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid

We vroegen deskundigen op het gebied van internationaal recht of een dergelijk proces theoretisch mogelijk was. Spreken over een tweede Proces van Neurenberg in verhouding tot de coronapandemie is een manipulatie van de situatie, zo benadrukken ze. De definities van internationale misdrijven, met inbegrip van misdaden tegen de menselijkheid, zijn opgenomen in het Statuut van het ICC in de artikelen 7 en 8.

Het concept van oorlogsmisdaden gedefinieerd in Art. 8 is volledig uitgesloten, omdat we niet te maken hebben met een situatie van een gewapend conflict, zegt dr. Elżbieta Mikos-Skuza, expert op het gebied van internationaal recht, professor aan de Faculteit Recht en Administratie aan de Universiteit van Warschau, gasthoogleraar aan het Europacollege in Natolin (Polen) en de eerste vice-president van de International Humanitarian Fact-Finding Commision.

De misdaad tegen de menselijkheid (Art. 7) kan ook in vredestijd worden gepleegd, maar het bestaat uit een van elf daden “gepleegd als een onderdeel van een wijdverbreide of systematische aanval gericht tegen een burgerbevolking, met kennis van de aanval.”

Screenshot van pagina 3 van het Statuut van Rome, vastgelegd op 26 mei 2021

“Geen van de elf daden past bij de pandemische situatie. De heer Fuellmich wijst niet op de specifieke premisse die hij in gedachten heeft, maar de veronderstelling is absurd dat regeringen - door maatregelen toe te passen om de COVID-19-pandemie in te dammen - een wijdverbreide of systematische opzettelijke aanval uitvoeren op de burgerbevolking”, benadrukte Dr. Mikos-Skuza.

Het internationaal strafrecht met zijn concepten van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, en de ervaring van het Proces van Neurenberg hebben niets te maken met de ideeën van Fuellmich, zegt ze.

Strafrechtelijke procedure tegen de WHO voor misdaden tegen de menselijkheid bij het ICC? - ONWAAR

Kan het ICC oordelen over organisaties zoals de WHO? "Het huidige internationale recht voorziet niet in strafrechtelijke aansprakelijkheid van staten of internationale organisaties", benadrukt Dr. Mikos-Skuza. Het ICC oordeelt alleen natuurlijke personen.

De WHO en andere intergouvernementele organisaties hebben immuniteit van jurisdictie en kunnen niet worden vervolgd door nationale rechtbanken. Dit is bewezen door de mislukte pogingen om de Verenigde Naties te vervolgen voor hun vermeende aansprakelijkheid voor de cholera-epidemie in Haïti vertelde Dr. Patrycja Grzebyk, expert in internationaal recht en professor aan de Universiteit van Warschau.

Het ICC houdt zich voornamelijk bezig met individuele aansprakelijkheid, in gevallen waarin de beschuldigde zich bewust was van zijn acties en de bedoeling had om een misdrijf te plegen, voegt Grzebyk toe.

Factcheck-journalisten van de Franse krant Le Monde verifieerden ook de beschuldigingen van de vermeende rechtszaak die bij het ICC was aangespannen. Ze gaven aan dat vaccinatie geen deel uitmaakt van de jurisdictie van het strafhof, aangezien het alleen de zwaarste misdaden behandelt zoals genocide, wat verre van het geval is, bevestigde Bérangère Taxil, hoogleraar internationaal recht aan de Franse universiteit van Angers.

Strafrechtelijk procedure tegen WHO-personeel bij het ICC of nationale rechtbanken? - ONWAAR

Als het gaat om personeel van internationale organisaties zoals de WHO, is het ook onwaarschijnlijk dat ze zullen worden vervolgd door zowel nationale als internationale rechtbanken.

Volgens artikel 13 van de basisdocumenten van de WHO genieten vertegenwoordigers uitgebreide immuniteit "tijdens de uitoefening van hun functies en tijdens hun reizen van en naar de plaats van ontmoeting", zoals "immuniteit tegen persoonlijke arrestatie of detentie en van inbeslagneming van hun persoonlijke bagage, met betrekking tot gesproken of geschreven woorden en alle handelingen die zij in hun officiële hoedanigheid hebben verricht, immuniteit van alle soorten juridische procedures."

AFP nam op 27 mei contact op met het Asser Instituut, een Nederlands onderzoeksinstituut op het gebied van internationaal recht. Dr. Sofia Stolk, onderzoekster in internationaal recht bevestigde per e-mail dat medewerkers van de WHO uitgebreide immuniteit genieten tegen vervolging: “Medewerkers van de WHO vallen onder VN-staff en genieten dus inderdaad functionele immuniteit voor nationale en internationale gerechtshoven.” Stolk voegde daaraan toe: “het is ten zeerste de vraag of de genoemde maatregelen aan de voorwaarden van een 'misdaad tegen de menselijkheid' voldoen.”

Processen voor misdaden tegen de menselijkheid niet alleen voor het ICC

Internationale misdrijven kunnen ook voor nationale rechtbanken worden berecht. Het ICC mag alleen als laatste redmiddel worden gebruikt wanneer nationale rechtbanken de verdachten van deze misdaden niet kunnen beoordelen, vertelde Dr. Grzebyk.

Nationale rechtbanken van veel landen, inclusief Frankrijk en Duitsland, dankzij het opgenomen beginsel van universele jurisdictie, hebben procedures gevoerd voor de meest ernstige misdrijven, voornamelijk tegen mensen die in Rwanda worden beschuldigd van genocide, maar ook recenter in verband met marteling in Syrië.

Vermeende misdaden tegen de menselijkheid die zijn gepleegd in verhouding tot de coronapandemie zijn al eerder door een Canadese rechtbank afgewezen. We schreven hierover in een artikel naar aanleiding van de valse bewering dat het Hooggerechtshof van Canada instemde een zaak te behandelen waarin premier Justin Trudeau, premier Doug Ford van Ontario en andere overheidsfunctionarissen werden beschuldigd van “misdaden tegen de menselijkheid” voor het implementeren van maatregelen tegen COVID-19.

Maatregelen tegen COVID-19 ten onrechte gepresenteerd als basis voor kwaadaardige bedoelingen

De redenen in de misleidende publicaties die dergelijke rechtszaken zouden rechtvaardigen, zijn ongegrond. Een van de weblogs stelde bijvoorbeeld dat coronavaccins genetische experimenten zijn. Dit hangt samen met de nieuwe mRNA-vaccins, die vaak experimenteel of gentherapie worden genoemd. AFP Factcheck heeft eerder beweringen ontkracht dat mRNA-vaccins menselijk DNA veranderen of genen kunnen manipuleren.

De publicaties stelden ook dat vaccins stiekem dienen om de wereldbevolking uit te dunnen. Dit houdt verband met beweringen over miljardair-filantroop Bill Gates en zijn uitspraken over het vertragen van de 'bevolkingsgroei' - waarvan we hebben aangetoond dat ze ten onrechte worden geïnterpreteerd als 'het verminderen van de wereldbevolking'.

De andere valse beweringen stellen dat PCR- en antigeentesten nutteloos zijn en alleen dienen om farmaceutische bedrijven te verrijken. We hebben verschillende factchecks gepubliceerd over de vermeende onnauwkeurigheid van medische producten om COVID-19 te detecteren. PCR-testen zouden bijvoorbeeld niet in staat zijn om virussen te onderscheiden en de resultaten van antigeentesten zouden vooraf bepaald zijn.

Een langere lijst van AFP factchecks over COVID-19 kun je hier vinden.

Vertaling en aanpassing:
COVID-19 VACCINS