Het hantavirus is geen bewezen bijwerking van het Covid-vaccin van BioNTech/Pfizer
- Gepubliceerd op 15 mei 2026 om 15:53
- Leestijd: 4 min
- Door: Judith KANTNER, AFP Duitsland
- Vertaling en aanpassing: Liesa PAUWELS, AFP Nederland
Sinds een dodelijke uitbraak van het hantavirus op een Nederlands cruiseschip in april 2026 doen er op sociale media allerlei theorieën de ronde over het virus. Zo beweerden socialemediagebruikers dat het hantavirus een bijwerking zou zijn van het mRNA-vaccin tegen Covid-19 dat door de farmaceutische bedrijven BioNTech en Pfizer werd ontwikkeld. Als 'bewijs' werd een lijst aangehaald waarin het hantavirus in verband met het vaccin werd genoemd. De lijst toont echter geen bewezen bijwerkingen en legt geen causaal verband tussen de ziekte en het vaccin. Het somt slechts incidenten op waarbij verschillende infecties kort na vaccinatie optraden.
"Het hantavirus — waar we nu met argusogen moeten naar kijken van de angstpropaganda kanalen en hun idiote experts — blijkt in de ellenlange lijst van mogelijke mRNA-bijwerkingen te staan in 2021", luidt een bericht dat op 7 mei 2026 door een gebruiker op Facebook werd geplaatst. Om de beweringen te staven werd bij de posts een afbeelding gedeeld van een lijst 'bijwerkingen' waar het hantavirus ook wordt genoemd.
De afbeelding met de bewering verspreidde zich over meerdere socialemediaplatforms en in verschillende talen, waaronder het Chinees, Duits, Engels, Frans, Portugees en Roemeens.
De bewering is echter misleidend, ontdekte AFP.
Het cruiseschip MV Hondius, dat onder Nederlandse vlag vaart, vertrok op 1 april vanuit Ushuaia in Argentinië voor een cruise noordwaarts over de Atlantische Oceaan naar Kaapverdië. Verschillende passagiers op het cruiseschip liepen het zeldzame hantavirus op. Drie passagiers stierven na een besmetting. Het schip vaart nu richting Nederland nadat de laatste passagiers op de Canarische Eilanden in Spanje van boord zijn gegaan. Bij ten minste zeven van de geëvacueerden is het virus vastgesteld (hier gearchiveerd).
Het hantavirus wordt meestal verspreid door besmette knaagdieren, doorgaans via urine, uitwerpselen en speeksel. Laboratoriumtests in Zuid-Afrika en Zwitserland bevestigden dat de gevallen op het schip de Andes-stam van het hantavirus waren, de enige waarvan bekend is dat deze tussen mensen kan worden overgedragen.
Er zijn geen vaccins of specifieke behandelingen voor het hantavirus.
De uitbraak van het hantavirus op het cruiseschip wakkert oude verhalen en complottheorieën over vaccins, vermeende campagnes voor bevolkingsbeperking en zogenaamde wondermiddelen opnieuw aan.
Geen bevestigde bijwerking van Covid-19-vaccin
Met behulp van een omgekeerde zoekopdracht kan de schermafbeelding in de berichten worden teruggeleid tot een document dat in 2021 werd gepubliceerd door het Amerikaanse farmaceutische bedrijf Pfizer.
Het door BioNTech en Pfizer ontwikkelde mRNA-vaccin, dat onder de naam Comirnaty op de markt wordt gebracht, werd in december 2020, aan het begin van de wereldwijde Covid-19-pandemie, voor het eerst goedgekeurd in Europa. Sindsdien zijn wereldwijd enkele miljarden doses van verschillende Covid-19-vaccins toegediend. AFP berichtte in het verleden meerdere malen over de veiligheid van het Biontech/Pfizer-vaccin.
In reactie op een persvraag van AFP bevestigde een woordvoerder van Pfizer op 8 mei 2026 dat het document waarnaar in de online berichten wordt verwezen, authentiek is. Het document bevat een beknopte analyse van alle ongewenste gezondheidsgerelateerde voorvallen die zich na toediening van het vaccin hebben voorgedaan.
De passage die zichtbaar is in de schermafbeelding online is te vinden op pagina 33 van het document. Er staat "Hantavirus-longinfectie". De virale infectie staat vermeld in de bijlage getiteld "lijst van bijwerkingen van bijzonder belang" (list of adverse events of special interest).
Deze bijlage bevat echter geen lijst van bevestigde bijwerkingen die kunnen optreden na vaccinatie met het Biontech/Pfizer-vaccin, maar is een lijst van gezondheidsgerelateerde voorvallen die zich binnen een bepaalde periode na toediening van het vaccin hebben voorgedaan. De in het document genoemde "bijwerkingen" worden dus niet noodzakelijkerwijs veroorzaakt door het vaccin.
Op pagina 6 van het document staat: "Een opeenstapeling van meldingen van bijwerkingen (AER’s) betekent niet noodzakelijkerwijs dat een bepaalde bijwerking door het geneesmiddel is veroorzaakt; de bijwerking kan ook het gevolg zijn van een onderliggende aandoening of andere factoren, zoals de medische voorgeschiedenis of gelijktijdig gebruikte medicatie." Dit werd ook bevestigd door de woordvoerder van Pfizer: "Deze voorvallen worden verzameld met het oog op volledigheid en transparantie en impliceren geen causaal verband met vaccinatie." Zij voegde hieraan toe: "Hantavirusinfectie staat niet vermeld als bijwerking in de samenvatting van de productkenmerken van het Biontech/Pfizer Covid-19-vaccin."
In de lijst met bevestigde bijwerkingen van het Biontech/Pfizer Covid-19-vaccin wordt hantavirus inderdaad niet genoemd.
Hoewel in deze gevallen alleen het tijdsverband relevant is - de gezondheidsklacht deed zich voor na de vaccinatie - gaat het bij bevestigde bijwerkingen van geneesmiddelen, die op de bijsluiter verschijnen, om oorzakelijke verbanden.
In Nederland kunnen patiënten en zorgverleners vermoedelijke bijwerkingen melden bij het Bijwerkingencentrum Lareb. Als de meldingen ongewoon of ernstig zijn, worden ze door Lareb onderzocht. Als er daadwerkelijk een risico van een geneesmiddel wordt vastgesteld, kan dat ertoe leiden dat fabrikanten de bijsluiters aanpassen of, in extreme gevallen, dat autoriteiten de goedkeuring van een geneesmiddel of medisch hulpmiddel intrekken.
Stephan Becker, directeur van het Instituut voor Virologie aan de Universiteit van Marburg in Duitsland, vertelde op 8 mei 2026 aan AFP dat de bewering die online de ronde doet, misleidend is. "Vanuit virologisch oogpunt kan ik zeggen dat een hantavirusinfectie niet kan worden veroorzaakt door een Covid-19-vaccin," aldus Becker.
In reactie op een persvraag van AFP verklaarde ook Stefan Vieths, voorzitter van het Duitse Paul Ehrlich Instituut, op 11 mei 2026 dat infecties met het hantavirus "geen bekende bijwerking zijn van vaccinatie met het mRNA-vaccin Comirnaty van Biontech/Pfizer."
AFP factcheckte eerder al verschillende beweringen over een vermeend verband tussen gemelde bijwerkingen en de Covid-vaccins.
Copyright © AFP 2017-2026. Voor commercieel gebruik van deze inhoud is een abonnement vereist. Klik hier voor meer informatie.
Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?
Neem contact met ons op