Zweden is niet gestopt met het gebruik van PCR-testen

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Verschillende berichten op sociale media beweren dat Zweden "stopt met de PCR-test" omdat deze "ongeschikt" is. Dit klopt niet: de Zweedse autoriteiten hebben aan AFP bevestigd dat ze PCR-testen blijven gebruiken en hebben alleen aangegeven dat ze niet altijd aantonen of een besmet persoon nog steeds besmettelijk is of niet.

"Zweden stopt met de PCR-test. Omdat die 'positief' aangeeft als er RNA resten van weken of zelfs maanden oud aanwezig zijn", beweert deze gebruiker op Facebook op 19 mei 2021. Dezelfde bewering verscheen enkele dagen later in deze blogpost op 24 mei. De claim is sindsdien meer dan 300 keer gedeeld op Facebook.

Het verhaal werd ook gedeeld op Twitter en is door AFP geverifieerd in andere talen, zoals in het Duits en Frans.

Screenshot van een van de Facebookberichten, vastgelegd op 28 mei 2021

PCR-testen kunnen kleine hoeveelheden van het virus detecteren via een monster uit de keel of neus, door het genetisch materiaal van het virus te verdubbelen. Sinds het begin van de coronapandemie zijn deze testen het doelwit geweest van veel onjuiste informatie: ze zouden geen onderscheid kunnen maken tussen verschillende virussen of een groot aantal fout-positieven creëren.

Het Zweedse Agentschap voor Volksgezondheid (Folkhälsomyndigheten) heeft op 20 mei aan AFP bevestigd dat het land PCR-testen blijft gebruiken en hier niet mee is gestopt. De onjuiste informatie in de berichten houdt verband met een tekst op een webpagina van dit bureau, waar het in feite aangeeft dat PCR-testen niet kunnen worden gebruikt om te beoordelen of een persoon nog steeds besmettelijk is of niet.

Zweden is niet gestopt met PCR-testen

AFP nam contact op met woordvoerder Jon Pelling van het Zweedse Agentschap voor Volksgezondheid, die op 20 mei 2021 bevestigde dat Zweden nog steeds PCR-testen gebruikt: "In april / mei werden wekelijks ongeveer 350.000 PCR-testen uitgevoerd in Zweden. In totaal zijn tot dusver 9,7 miljoen testen uitgevoerd. Het plan is om gedurende een lange periode door te gaan met een hoge testcapaciteit. "

"Het Zweedse Agentschap voor Volksgezondheid adviseert om COVID-19 te vermoeden en vervolgens te testen wanneer symptomen zoals koorts, keelpijn, rhinitis, hoofdpijn, vermoeidheid en spierpijn verschijnen. (...) Naast testen vanwege symptomen kan testen ook nodig zijn vanwege contact met een bevestigd geval."

Jon Pelling verwees AFP ook naar een Engelse pagina van het agentschap, waar mensen ouder dan 6 jaar wordt aangeraden zich te laten testen als ze vermoedelijk COVID-19 hebben. Op deze pagina, bijgewerkt tot 24 mei 2021, bevestigt het bureau dat "PCR-testen momenteel op grote schaal worden gebruikt" en dat "testen worden gebruikt om een ​​diagnose te stellen wanneer u ziek bent en niet om te zien of u hersteld bent of om te beoordelen of u besmettelijk bent.

Een verpleegkundige voert een Covid-19 PCR-test uit bij een patiënt in Saint-Symphorien-sur-Coise (Auvergne-Rhône-Alpes, Frankrijk) op 9 november 2020 (AFP / Jean-Philippe Ksiazek)

Waar komt de onjuiste informatie vandaan?

Zowel Nederlandse, Franse als Engelse publicaties citeren een pagina op de website van het Zweedse Agentschap voor Volksgezondheid getiteld "Richtlijn voor criteria voor de beoordeling van het vrij zijn van infectie in COVID-19".

In de tweede alinea staat: "De PCR-technologie die wordt gebruikt in testen kan geen onderscheid maken tussen het virus wanneer het cellen kan infecteren en het virus wanneer het onschadelijk is gemaakt door het immuunsysteem. Testen kunnen niet worden gebruikt om te bepalen of iemand de ziekte kan overdragen of niet. RNA van het virus kan vaak weken (soms maanden) verschijnen nadat iemand ziek is geworden, maar dat betekent niet dat ze het virus nog steeds kunnen verspreiden."

Het agentschap zegt hiermee niet dat PCR-testen stopgezet moeten worden of overbodig zijn, maar specificeert dat deze niet mogen worden gebruikt om te bepalen of een persoon nog steeds besmettelijk is. In een document aan de rechterkant van de pagina specificeert ze dat "de criteria om aan te nemen dat een persoon niet besmettelijk is, voornamelijk gebaseerd zijn op klinische criteria en op de tijd die is verstreken sinds de eerste symptomen". Mensen die positief getest zijn, kunnen dus als niet-besmettelijk worden beschouwd na ten minste 48 uur zonder koorts, als hun toestand verbetert en er ten minste 7 dagen zijn verstreken sinds het begin van de symptomen. Deze periode kan langer zijn, afhankelijk van de virulentie van de symptomen.

Wat asymptomatische mensen betreft, ze kunnen 7 dagen na hun eerste test als niet-besmettelijk worden beschouwd, "tenzij ze kort daarna symptomen ontwikkelen of recent symptomen hebben gehad die overeen komen met COVID-19".

Zoals uitgelegd in een eerder Frans artikel, is het nog niet duidelijk waar precies de minimale drempel voor virale lading ligt om symptomatisch of besmettelijk te zijn.

Deze onzekerheid om in te schatten of een persoon besmettelijk is met PCR-testen, wordt ook erkend in andere landen dan Zweden. De Franse Nationale Autoriteit voor Gezondheid legt uit dat "het mogelijk is dat het virus 6 tot 8 weken aanhoudt in het nasofaryngeale kanaal" en is van mening dat "het einde van besmettelijkheid niet mag worden bevestigd door een negatieve PCR-test".

Ook in Nederland erkent het RIVM dat een positieve uitslag bij een PCR-test niet altijd kan inschatten dat iemand besmettelijk is: "het is mogelijk dat stukjes virus enkele weken na de infectie in de keel blijven zitten, zonder dat er besmettelijke virusdeeltjes achterblijven. Dan kan iemand alsnog positief testen, maar de persoon is niet meer besmettelijk voor anderen."

Update op 31/05/2021: 'AFP België' toegevoegd aan de naamregel.
Vertaling en aanpassing:
Covid-19 VACCINS