Gepensioneerde Nederlandse wetenschapper ten onrechte in verband gebracht met hantavirusuitbraak op schip
- Gepubliceerd op 8 mei 2026 om 16:58
- Leestijd: 4 min
- Door: Liesa PAUWELS, AFP Nederland
Een dodelijke uitbraak van het hantavirus op een cruiseschip onder Nederlandse vlag heeft online tot een stortvloed aan complottheorieën geleid. In één bewering werd ten onrechte gesuggereerd dat het voormalige hoofd van een Nederlands onderzoekscentrum voor dierproeven banden zou hebben met Oceanwide Expeditions, het bedrijf dat eigenaar is van het schip. Een dergelijke band bestaat echter niet. De achternaam van de onderzoeker, Fentener van Vlissingen, lijkt ten onrechte te zijn geassocieerd met Vlissingen, de stad waar Oceanwide Expeditions zijn hoofdkantoor heeft.
"Eigenaar van de boot is de steenrijke familie van Vlissingen...", schreef een socialemediagebruiker op X op 6 mei 2026. "Inderdaad, de eigenaars van het schip... werkten in Biolabs in EmC", antwoordde een andere gebruiker, wiens bericht in slechts één dag meer dan 3.500 keer werd gedeeld. Om de beweringen te illustreren, voegden gebruikers screenshots toe van blogposts van de website van het universitair medisch centrum Erasmus MC in Rotterdam, waaronder een artikel over het voormalige hoofd van hun Dierexperimenteel Centrum, dr. Martje Fentener van Vlissingen. Volgens het instituut ging zij in 2023 met pensioen.
Soortgelijke beweringen die een verband suggereren tussen de wetenschapper en het schip circuleerden ook in andere talen, waaronder het Engels, Turks, Spaans en Portuguees.
Het cruiseschip MV Hondius, dat getroffen werd door een zeldzame uitbraak van het hantavirus, vertrok op 1 april vanuit Ushuaia in Argentinië voor een cruise noordwaarts over de Atlantische Oceaan naar Kaapverdië. Naar verluidt kwamen vermoedelijk drie mensen om door de uitbraak, een Nederlands echtpaar en een Duitse vrouw. Het schip is op dit moment op weg naar het Spaanse eiland Tenerife, waar de in isolatie geplaatste passagiers en bemanningsleden na een medische screening zullen worden geëvacueerd.
Het poolexpeditieschip is eigendom van het Nederlandse bedrijf Oceanwide Expeditions, met hoofdkantoor in de Zeeuwse havenstad Vlissingen. Het bedrijf wordt geleid door de familie van Gessel en staat los van de in de berichten genoemde onderzoeker, zo bevestigde de rederij aan AFP.
Het hantavirus wordt meestal overgedragen door besmette knaagdieren, doorgaans via urine, uitwerpselen en speeksel. Laboratoriumonderzoek in Zuid-Afrika en Zwitserland heeft bevestigd dat de gevallen op het schip te wijten waren aan de Andes-stam van het hantavirus, de enige stam waarvan bekend is dat deze tussen mensen kan worden overgedragen.
Er zijn geen vaccins of specifieke behandelingen voor het hantavirus. Het lot van de MV Hondius haalde wereldwijd de krantenkoppen, maar gezondheidsfunctionarissen, waaronder de Wereldgezondheidsorganisatie, temperden de vrees voor een grotere wereldwijde uitbraak. Volgens hen is het algemene risico voor de volksgezondheid van de huidige uitbraak laag, aangezien er zeer nauw contact nodig is om het virus te verspreiden.
Familiebedrijf in Vlissingen
Oceanwide Expeditions vermeldt op haar website dat het in Vlissingen gevestigde bedrijf eigendom is van Wijnand van Gessel en wordt geleid door zijn zoon Michel van Gessel. Een woordvoerder van het bedrijf heeft dit op 7 mei ook bevestigd aan AFP.
Afgezien van het toeval dat de naam van de stad in de achternaam van de wetenschapper voorkomt, zijn er geen banden bekend tussen Oceanwide Expeditions en onderzoeker Martje Fentener van Vlissingen of de familie Fentener van Vlissingen, een vermogende investeerdersfamilie, zoals in sommige andere online berichten wordt gesuggereerd.
"Er zijn geen zakelijke relaties, aandeelhouderschappen of andere banden tussen Oceanwide Expeditions en de familie van Vlissingen", vertelde de woordvoerder van de rederij aan AFP.
Het vroegste bericht dat AFP kon vinden waarin de wetenschapper aan het schip werd gelinkt, was een Engelstalig bericht op X op 4 mei. De post ging vergezeld van een WhatsApp-screenshot met informatie over het hoofdkantoor van het schip, gevolgd door biografische gegevens over de wetenschapper, onder andere dat zij "betrokken was bij studies over vaccinevaluatie en diermodellen voor virale pathogenen, waaronder SARS-CoV-2 en andere virussen". In deze post werd Martje Fentener van Vlissingen echter niet expliciet de eigenaar van het schip genoemd.
Online zoekopdrachten met trefwoorden hebben ook geen resultaten opgeleverd die de familie Fentener van Vlissingen in verband brengen met Oceanwide Expeditions.
Wetenschapper heeft het schip niet 'gedoopt'
In andere berichten (zoals hier in het Engels ) suggereerden socialemediagebruikers verder ten onrechte dat de wetenschapper het schip gedoopt heeft. "Martje Fentener van Vlissingen verrichtte de doophandeling" in Vlissingen "op 6 juni 2019", beweerde een Nederlandstalige post.
Uit onderzoek van AFP blijkt echter dat de MV Hondius op 9 juni 2018 in Kroatië te water werd gelaten, waarbij ceremonieel een fles champagne tegen het schip werd stukgeslagen. In een persbericht op de website van Oceanwide Expeditions over die ceremonie staat dat eigenaar Wijnand van Gessel en toenmalig COO Mark van der Hulst aanwezig waren. De Nederlandse wetenschapper wordt nergens vermeld.
Een video van de ceremonie op de website van Oceanwide Expeditions toont Wijnand van Gessel en Tomislav Debeljak, het hoofd van de Brodosplit-scheepswerf, die toespraken houden. Martje Fentener van Vlissingen is niet te zien in de beelden, noch wordt zij genoemd in artikelen over het evenement.
Voorafgaand aan de eerste Arctische reis van het schip op 3 juni 2019, vond in Vlissingen ook een openingsgala plaats. AFP vond online verschillende foto's en verslagen over het gala, maar nergens werd melding gemaakt van de onderzoeker of iemand anders uit de familie Fentener van Vlissingen.
AFP heeft contact opgenomen met Martje Fentener van Vlissingen maar op het moment van publicatie nog geen reactie ontvangen.
Copyright © AFP 2017-2026. Voor commercieel gebruik van deze inhoud is een abonnement vereist. Klik hier voor meer informatie.
Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?
Neem contact met ons op