Dit is een gemanipuleerde foto van een verpakking van het AstraZeneca-vaccin

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Een gemanipuleerde foto van een verpakking van het AstraZeneca-vaccin is sinds juli 2021 meer dan honderd keer gedeeld op Facebook. De zogenaamde "productiedatum" uit 2018 op de foto is later digitaal toegevoegd; een identieke versie van de foto zonder datumstempel dook ruim een half jaar eerder op. De ontwikkelaars spreken de authenticiteit van de bewerkte foto tegen en bevestigen dat ze in 2018 nog niet werkten aan het vaccin.

Verschillende Facebookposts (hier, hier) bevatten een gemanipuleerde foto van een verpakking van het AstraZeneca-vaccin, en beweren dat "ze bij AstraZeneca helderzienden in dienst hebben", omdat ze zogenaamd een vaccin tegen COVID-19 in 2018 hebben geproduceerd.

In de linkerbovenhoek van de misleidende afbeelding, ingesloten door een roze vierkantje, staat een reeks cijfers die op een datum lijken: 2018.07.15. Dit zou betekenen dat de verpakking anderhalf jaar voor de uitbraak van het coronavirus werd geproduceerd.

Soortgelijke beweringen circuleerden ook in andere talen, zoals in het Engels, Duits en Fins. AFP Finland verifieerde de afbeelding hier.

Screenshot van een van de misleidende Facebookberichten, vastgelegd op 25 augustus 2021

Datum later toegevoegd

Een omgekeerde zoekopdracht toont aan dat de afbeelding (zonder datum) al werd gedeeld op Twitter op 15 november 2020 door het account "Citizen Journalist Network" en hier een aantal dagen eerder op Facebook.

De afbeeldingen in de publicaties van november 2020 en juli 2021 zijn bijna identiek. Beide afbeeldingen bevatten bijvoorbeeld het nummer 108438/3 in de rechterbovenhoek.

Het enige verschil is dat een zogenaamde productiedatum verschijnt in de linkerbovenhoek in de recentere publicaties – welke dus op een later moment moet zijn toegevoegd.

Een screenshot van de afbeelding gedeeld in november 2020 (links) versus een screenshot van de gemanipuleerde afbeelding gedeeld in juli 2021 (rechts), gemaakt op 26 juli 2021

Verder wordt de productiedatum niet vermeld op de buitenverpakking van het AstraZeneca-vaccin volgens de productinformatie. In plaats daarvan vertonen ze het batchnummer (Lot) en de houdbaarheidsdatum (EXP). De afbeelding hieronder toont de juiste etikettering, waarbij de EXP-afkorting duidelijk zichtbaar is voor de datum.

Een doosje met het AstraZeneca-vaccin op 6 februari 2021 bij de farmaceutische groothandel Hungaropharma in Boedapest, Hongarije (ingezoomd om de houdbaarheidsdatum te weergeven) ( POOL / ZOLTAN MATHE)

Ontwikkelaars ontkennen de bewering

Een woordvoerder van de Oxford Vaccine Group bevestigde aan AFP dat het in 2018 geen verpakking voor het vaccin had gemaakt: "De verpakking is voor het AstraZeneca-vaccin maar de datumregel is digitaal toegevoegd om de valse indruk te wekken dat het vaccin vroeg is geproduceerd, wat niet waar is."

De woordvoerder voegde eraan toe dat de overeenkomst met AstraZeneca om het vaccin te produceren pas op 30 april 2020 werd gesloten, en dat de productie dus pas na die datum legaal kon zijn begonnen.

AstraZeneca ontkende de beweringen ook. Kim Blomley, Global Media Relations Director bij het bedrijf vertelde aan AFP op 26 juli 2021: "Ik kan bevestigen dat AstraZeneca in 2018 geen verpakking voor het COVID-19-vaccin had."

Het bedrijf wees erop dat het COVID-19-vaccin pas noodgoedkeuring kreeg in het Verenigd Koninkrijk op 30 december 2020.

Gevallen van SARS-CoV-2 – het virus dat COVID-19 veroorzaakt – werden voor het eerst gemeld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) op 4 januari 2020 en het werd uitgeroepen tot een pandemie op 11 maart 2020.

Claims dat het AstraZeneca-vaccin werd ontwikkeld voordat de pandemie werd uitgeroepen passen binnen de complottheorie dat de coronapandemie was gepland. AFP heeft soortgelijke beweringen toegelicht in Engelstalige artikelen (hier, hier) en ook in het Nederlands (hier, hier).

Vertaling en aanpassing:
COVID-19 VACCINS