Er is nergens bewijs dat de Jonge heropvoedingskampen heeft voorgesteld

Copyright AFP 2017-2020. Alle rechten voorbehouden.

Posts die beweren dat gezondheidsminister Hugo de Jonge heropvoedingskampen heeft voorgesteld “voor wie niet wil luisteren” naar anticoronamaatregelen zijn in drie dagen tijd honderden keren gedeeld op Facebook. Er is geen bewijs dat de minister deze extreme maatregel daadwerkelijk heeft voorgesteld en een andere bewering in de posts, dat het parlement het voorstel deze week heeft besproken, is aantoonbaar onjuist.

“Minister de Jonge: Als mensen niet luisteren, komen er heropvoedingskampen,” luidt de kop van een artikel dat in talrijke Facebook-posts is gedeeld. Het artikel beweert dat, na een illegaal feestje in Hilversum waar op zondag 25 oktober 2020 meer dan 300 personen aanwezig waren, de Jonge heropvoedingskampen voorstelde tijdens een spoedberaad met het kabinet. 

Het artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd door een gebruiker genaamd “dewaarheid” op ecency.com, een “blockchain social media netwerk” dat een “ongecensureerd, gratis, onbeperkt, belonend platform voor contentmakers” belooft volgens de FAQ van de website. Het artikel is de eerste en enige post door de gebruiker. 

Een Google zoekopdracht naar het citaat bevestigt dat deze nergens anders gepubliceerd is. 

Volgens het artikel zei de Jonge: “We zitten nu al diep in de tweede golf van deze vreselijke #coronaziekte. Maar Nederlandse lijken maar niet te willen luisteren. Het dringt allemaal niet goed door. Dan moeten we drastischere maatregelen doordrukken: heropvoedingskampen voor wie niet wil luisteren.”

Een screenshot van een van de onjuiste Facebook-posts, gemaakt op 28 oktober 2020

Kopieën van het screenshot en de link naar het artikel, dat 25 oktober 2020 verscheen, werden honderden keren gedeeld op Facebook, bijvoorbeeld hier, hier en hier. Veel mensen reageerden kwaad in de comments, en sommigen pleitten zelfs voor een aanslag op de minister. 

Er is echter geen feitelijke basis voor de beweringen. AFP Factcheck kon geen betrouwbare bron vinden die bevestigt dat de Jonge de maatregel heeft voorgesteld en een woordvoerder van het ministerie ontkent het. 

Het artikel beweert daarnaast dat de Tweede Kamer op 26 oktober 2020 een wetsvoorstel besproken zou hebben “om overtreders van de coronaregels linea recta naar de kampen te sturen”. Dat wetsvoorstel bestaat niet en een dergelijk debat vond niet plaats in het parlement.

Het nepartikel verscheen op de dag waarop werd gemeld dat een illegaal feestje in Hilversum gestopt was door de politie. Volgens de huidige maatregelen om de verspreiding van Covid-19 in te perken is de maximale groepsgrootte buiten vier personen uit verschillende huishoudens. 

‘Geen plannen in die richting’

Gevraagd naar het zogenaamde voorstel bevestigt Daphne Kerremans, perswoordvoerder van minister de Jonge, aan AFP Factcheck, “de Jonge heeft die uitspraak nooit gedaan en het kabinet heeft ook zeker geen plannen in die richting.”

Op een persconferentie over het nieuwe coronavirus gehouden op 27 oktober 2020 zei de Jonge, “de verwachting is nu dat [de huidige maatregelen] in ieder geval nog tot in december [zullen] duren en tot die tijd is het zaak om ons aan die maatregelen te blijven houden.” Hij zei niks over extra stappen om de maatregelen te handhaven. 

Geen wetsvoorstel

In de laatste paragraaf van het onjuiste artikel staat: “de Kamer beraad zich maandagochtend over een wetsvoorstel om overtreders van de coronaregels linea recta naar de kampen te sturen.” Een zoekopdracht naar “Covid-19” in het overzicht van wetsvoorstellen laat zien dat zo’n voorstel niet bestaat. In de agenda van de Tweede Kamer staat dat er op maandag 26 oktober geen plenaire vergaderingen plaatsvonden. In het online archief van kamerdebatten zijn ook geen commissievergaderingen over het handhaven van de coronamaatregelen te vinden op 26 oktober 2020.

CORONAVIRUS