Instagram-'dokter' promoot onbewezen shilajit-supplementen
- Gepubliceerd op 11 februari 2026 om 11:05
- Laatst bijgewerkt op 11 februari 2026 om 11:23
- Leestijd: 5 min
- Door: Liesa PAUWELS, AFP Nederland
Allerlei exotische voedingssupplementen worden op sociale media steeds vaker aangeprezen als remedie tegen vermoeidheid en andere kwalen, maar van veel daarvan is de werkzaamheid niet wetenschappelijk bewezen. Ook shilajit-supplementen winnen aan populariteit in Europa. In die context identificeerde AFP verschillende Instagram-pagina's die de voordelen van deze supplementen promoten, maar zonder degelijk bewijs om de werkzaamheid ervan te staven, zoals de Nederlandstalige pagina van een zogenaamde medische influencer 'Dr. Adriaan Van Hale'. AFP vond echter geen bewijs dat een arts met deze naam echt bestaat en ontdekte dat deze in de video's een laboratoriumjas draagt met de naam van een andere Deense zorgverlener. Experts vertelden aan AFP dat wetenschappelijk onderzoek om de gezondheidsclaims over shilajit te ondersteunen nog in zijn kinderschoenen staat.
"Langdurige cardiovasculaire vermoeidheid en traag herstel? Neem Shilajit", luidt het bijschrift van een van de vele video's die werden geplaatst door het socialemedia-account van "Dr. Adriaan Van Hale". In deze filmpjes raadt de persoon die zich voordoet als "Dr. Van Hale" shilajit-supplementen aan voor een breed scala aan aandoeningen: haaruitval, huidbehandelingen, vermoeidheid, een betere bloedcirculatie en een hoger libido.
In de biografie van zijn account omschrijft hij zichzelf als "gezondheidsadviseur en organisch chemicus". Er staat ook een link in die volgers aanspoort om "hier uw natuurlijke product te bestellen", waarmee ze worden doorverwezen naar shilajit-supplementen die worden verkocht door het bedrijf Wellness Nest.
Shilajit is een zwartbruine, teerachtige substantie die voorkomt in het Himalaya-gebergte en delen van Centraal-Azië. Het wordt al eeuwenlang gebruikt in de Ayurveda, een traditionele alternatieve geneeskunde die wordt beoefend in India en Nepal, volgens welke het zou bijdragen aan een lang leven.
Ook in Nederland worden shilajit-supplementen steeds vaker verkocht. Je kan ze vinden in de grote kruideniersketens en online webshops.
Deskundigen vertelden echter aan AFP dat de vermeende medische voordelen van shilajit – namelijk het bestrijden van vermoeidheid en stress – grotendeels onbewezen blijven en er nog beperkt onderzoek naar werd uitgevoerd.
AFP ontdekte eerder al AI-gegenereerde video's waarin reclame wordt gemaakt voor het middel door hetzelfde bedrijf Wellness Nest, en het Nederlandse onderzoeksjournalistieke programma Pointer bracht een breder netwerk aan deepfake-video's aan het licht waarin Nederlandse beroemdheden en medische professionals zogenaamd reclame maken voor shilajit.
Gezondheidsvoordelen niet bewezen
Op zijn Instagram-pagina deelt "Dr. Van Hale" verschillende video's over de vermeende gezondheidsvoordelen van shilajit. Volgens deskundigen bestaat er wel onderzoek naar onderdelen die aanwezig zijn in shilajit, maar is dit nog relatief beperkt.
Kristiaan Demeyer, hoogleraar farmacologie aan de Vrije Universiteit Brussel en expert op het gebied van plantaardige voedingssupplementen, vertelde AFP op 3 februari 2026 dat er beperkt wetenschappelijk bewijs is voor de voordelen van shilajit. "Een aantal resultaten wijzen hierbij in eerste instantie op een ondersteuning van het immuunsysteem, ontstekingsremmende en antioxidante werking", zei hij. "Dit echter voornamelijk op basis van in vitro onderzoek en experimenten op basis van dierproeven."
Volgens Demeyer zijn de wetenschappelijke experimenten die de claims over shilajit zouden kunnen ondersteunen voornamelijk gebaseerd op de effecten van fulvinezuur, een van de belangrijkste bestanddelen van het supplement. Uit laboratoriumtests bleek dat dit een beschermend (antioxidant) en stimulerend effect had op de mitochondriën. "De vraag blijft voorlopig wel of de dosissen waarbij dit effect werd waargenomen bij deze experimenten ook worden bekomen bij inname van de betrokken producten", voegde hij toe.
Robert Saper, voorzitter van de afdeling Wellness & Preventieve Geneeskunde van de Cleveland Clinic, merkte in een blogpost van maart 2025 op dat de positieve effecten van shilajit alleen in laboratoriumomstandigheden werden waargenomen en dat "het onduidelijk is of die gezonde effecten ook iets voor je lichaam zouden betekenen".
Demeyer voegde hieraan toe dat "indien iemand specifiek deze activiteiten wil bekomen er beter onderbouwde natuurlijke alternatieven bestaan". Hij wees op producten op basis van bosbessen (en ander rood-blauw fruit) als antioxidanten, en kurkuma (Curcuma longa) en duivelsklauw (Harpagophytum procumbens) vanwege hun ontstekingsremmende eigenschappen.
Wat betreft de reputatie van shilajit om stress te verminderen, zei Demeyer dat dit mogelijk verband houdt met de mogelijke aanwezigheid van magnesium (Mg) in shilajit. Maar de hoeveelheid aanwezige mineralen wordt sterk bepaald door de vindplaats en zal daarom niet constant zijn, legde hij uit. "Er is ook een risico op verontreiniging met giftige metalen zoals lood, cadmium of thallium", aldus Demeyer.
Dr. Pierre de Bremond d'Ars, voorzitter van het Franse collectief No Fakemed, vertelde vorig jaar ook aan AFP dat het niet verstandig is om voedingssupplementen zoals shilajit te gebruiken zonder een arts te raadplegen. Volgens hem maken sites als Wellness Nest misbruik van de wanhoop van mensen om oplossingen voor hun gezondheidsproblemen te vinden, door dure "wonderoplossingen" aan te bieden.
"Tegenwoordig zijn video- en netwerkplatforms hiervoor ideaal, omdat een korte video snel reclame kan overbrengen, terwijl het ontrafelen van een dergelijke video ons uren onderzoek kost, en daarom is het debat zo ingewikkeld", vervolgde hij.
Deense doktersjas
AFP vond overigens geen gegevens terug over de "Dr. Adriaan Van Hale" die in de Instagramberichten wordt genoemd. Ook bestaan er verschillende versies van dezelfde vermeende arts in ten minste twee andere talen: Frans ('Dr. Adrien Halet') en Italiaans ('Dott. Adriano Valli').
Er is geen gezondheidsmedewerker met de achternaam "Van Hale" geregistreerd in het BIG-register, het officiële register van Nederlandse zorgverleners. Ook in België is geen dergelijke arts geregistreerd.
In de details van het Instagram-account wordt ook aangegeven dat de eigenaar waarschijnlijk vanuit Iran opereert. De gebruikersnaam werd sinds de aanmaak in 2019 al zeven keer gewijzigd. De gewijzigde gebruikersnamen zijn echter niet zichtbaar. Bij het Italiaanse account zien we dat het beheerd wordt vanuit Myanmar.
Op al deze accounts werden dezelfde berichten over het supplement gepubliceerd, inclusief een gemanipuleerde foto van de vermeende arts met een fictieve "Readers' Choice Award 2025". Een online zoekopdracht leverde geen bewijs dat een dergelijke prijs zou bestaan.
We analyseerden de afbeelding van de vermeende arts ook met de SynthID-detectietool van Google en ontdekten dat deze werd gemaakt met behulp van Google AI. SynthID is een onzichtbaar watermerk dat wordt toegevoegd aan producten die zijn gemaakt met Google AI.
Voor de andere video's van de vermeende arts kreeg AFP geen sluitend resultaat met AI-detectietools. Bovendien waren in verschillende video's een logo en naamplaatje zichtbaar op de jas van de vermeende arts. We identificeren de naam "Marius Hen*sen" naast het woord "fysio". Een geavanceerde zoekopdracht op Google leidt ons naar Marius Henriksen, een Deense hoogleraar fysiotherapie aan het Universitair Ziekenhuis van Kopenhagen. Het logo op de laboratoriumjas komt ook overeen met het oude logo van een voormalige ziekenhuisstichting in Kopenhagen, genaamd Hovedstadens Sygehusfælleskab (H:S).
Toen AFP op 5 februari 2026 contact met hem opnam, legde Henriksen uit dat de jas ooit van hem was geweest toen hij in dienst was bij de ziekenhuisstichting die in 2006 werd ontbonden. "De ziekenhuisuniformen zijn toen waarschijnlijk verkocht", zei hij.
Lees hier meer factchecks over gezondheid door AFP.
Lay-out van de titelfoto werd aangepast.11 februari 2026 Lay-out van de titelfoto werd aangepast.
Copyright © AFP 2017-2026. Voor commercieel gebruik van deze inhoud is een abonnement vereist. Klik hier voor meer informatie.
Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?
Neem contact met ons op
