Deze video van een man met een baard in een wit gewaad in een moskee met kinderen is gemanipuleerd
- Gepubliceerd op 16 juni 2026 om 11:31
- Leestijd: 4 min
- Door: Maja CZARNECKA, AFP Polen
- Vertaling en aanpassing: Liesa PAUWELS, AFP Nederland
Een videoclip waarin te zien is hoe een scoutsgroep in Schotland in een moskee een demonstratie van een islamitisch gebed bijwoont, werd digitaal bewerkt door er een man met een baard in een wit gewaad aan toe te voegen. Een foto uit de bewerkte clip werd daarna op grote schaal gedeeld op het internet, vergezeld van misleidende verhalen in verschillende talen. Socialemediagebruikers beweerden dat een van de jongens – de enige die in de video rechtstond – de bevelen van de imam om te buigen negeerde. AFP stelde echter vast dat de video was bewerkt met behulp van kunstmatige intelligentie. Een woordvoerder van de scoutsvereniging bevestigde ook aan AFP dat de video met de bebaarde man in het wit niet authentiek was.
"Moderne Daniël: Schotse jongen weigert om tijdens scoutingexcursie naar moskee te knielen", luidt de titel van een artikel dat op 29 mei 2026 werd gepubliceerd op de website van de Nederlandse christelijke blog Revive.nl. De kopafbeelding van het artikel toont de jongen naast een man met een lange baard in een wit gewaad. De man lijkt een moslimgeestelijke voor te stellen.
Het artikel en soortgelijke beweringen, vergezeld van de foto, werden gedeeld op X en Facebook en ook in veel andere talen, zoals het Frans, Engels, Pools en Spaans.
Er circuleerden ook verschillende versies van de foto online: in één clip staat de jongen gekleed als een kruisvaarder, in een andere wordt hij omringd door spookachtige figuren van Britse soldaten uit de Tweede Wereldoorlog, en in weer een andere clip is het beeld gespiegeld. In een meme-variant gaf een socialemediagebruiker de jongen een trui met de Vlaams-nationalistische vlag (leeuw zonder rode klauwen) en vergeleek deze met andere Vlaamse partijen, zogezegd vertegenwoordigd door de biddende kinderen.
AFP vond de originele videoclip terug die aanvankelijk op het TikTok-account van het Stirling Islamic Center te zien was. De beelden toonden een groep jonge scouts die een moskee in Stirling, Schotland, bezochten. De clip werd later verwijderd nadat de vervalste beelden online waren verschenen, zo vertelde Simon Carter, woordvoerder van de Scouts Association, op 1 juni 2026 in een e-mail aan AFP. De clip is echter nog steeds hier te bekijken (hier gearchiveerd).
De authentieke clip werd echter digitaal bewerkt. Een scoutsleider in de originele video werd vervangen door een bebaarde man in het wit.
Man met de baard komt niet voor in de originele TikTok-video
Een zoekopdracht op Google met de trefwoorden "Stirling Islamic Centre" en een soortgelijke zoekopdracht op X leverden tientallen resultaten op, waaronder dit bericht met wat lijkt de authentieke video te zijn die door een X-gebruiker werd "gedownload" en die door het Stirling Islamic Centre van zijn TikTok-account werd verwijderd.
In de originele videoclip luistert een groep kinderen in een moskee naar een man in een zwarte broek en een kufi, een traditionele witte hoofdbedekking voor moslims, die een islamitisch gebedsritueel lijkt te demonstreren. De scoutsleider staat achter de kinderen. Na 36 seconden, wanneer de kinderen zich bukken om te knielen, blijft een van de jongens staan. In het laatste deel van de clip is te zien hoe de kinderen in een aparte ruimte een maaltijd nuttigen.
In de gemanipuleerde filmpjes lijkt het erop dat de bebaarde man in het wit – die wordt voorgesteld als een vermeende imam – digitaal werd toegevoegd op het moment dat de kinderen knielend bidden.
De AI-detectietool van Open AI stelde ook vast dat het SynthID-watermerk werd gedetecteerd en dat de afbeelding "met OpenAI tools is gegenereerd". SynthID is een onzichtbaar watermerk dat aan AI-afbeeldingen gemaakt met Open AI of Google AI wordt toegevoegd.
Scouts in een moskee in Schotland
Door een Google-foto uit 2025, genomen vanuit de moskee in Stirling in Schotland, te vergelijken met beelden uit de oorspronkelijke video, stelden we vast dat verschillende elementen overeenkwamen. De gebedskleden, de ramen en de radiatoren zijn dezelfde als uit de video. Dit wijst er sterk op dat het voorval inderdaad plaatsvond in het Stirling Islamic Centre in Schotland (hier gearchiveerd).
Simon Carter, woordvoerder van de Britse scoutsvereniging, vertelde AFP in een e-mail dat het bezoek van de [Schotse] Bevers aan het Islamitisch Centrum bedoeld was om jongeren "op een zinvolle manier kennis te laten maken met verschillende religies en geloofsovertuigingen, ook al hebben ze zelf geen geloof", waarna hij toevoegde: "Dit helpt ons allemaal te zien wat we gemeen hebben, wat leidt tot sterkere en betere gemeenschappen."
Hij bevestigde de bevindingen dat de video's die circuleren "niet authentiek" waren.
Het socialemedia-account 5Pillars, dat verslag doet van "actuele zaken met betrekking tot de islam en moslims" in het Verenigd Koninkrijk, publiceerde een vergelijking van twee scènes en merkte op dat de clip met de in het wit geklede man "nep" is, "door AI gegenereerd". Ook wezen ze erop dat "ten onrechte wordt beweerd dat een imam de kinderen dwong om te buigen".
De clip werd ook gefactcheckt door FullFact, een in het Verenigd Koninkrijk gevestigde factcheckorganisatie, en het Poolse Konkret24.
Lees hier meer AFP-factchecks over artificiële intelligentie.
Copyright © AFP 2017-2026. Voor commercieel gebruik van deze inhoud is een abonnement vereist. Klik hier voor meer informatie.
Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?
Neem contact met ons op
