Nieuwsbericht over een vermeende huiszoeking en de arrestatie van Zelensky's ouders is niet authentiek

"11 miljoen dollar werden gevonden bij de ouders van Zelensky door de NABU (corruptiebestrijding) tijdens onderzoek van hun bankrekening," staat te lezen in een bericht op Facebook van 3 juli 2026 dat ruim 4,5 duizend keer werd gedeeld. Soortgelijke berichten werden ook gedeeld op Instagram en Threads. 

"Ze verklaarden zelf dat dit een gift was, een gift mede mogelijk gemaakt door ons belastinggeld," vervolgt de tekst.

De berichten bevatten een video van bijna een minuut die lijkt op een nieuwsitem van de Brusselse televisiezender Euronews. In het fragment vertelt een robotachtige stem in het Engels over een vermeende huiszoeking, arrestatie en daaropvolgende vrijlating van de ouders van de Oekraïense president door de Oekraïense inlichtingendienst NABU.

"Volgens een woordvoerder van de NABU hield de huiszoeking, die plaatsvond op 30 juni, verband met vermoedelijke belastingontduiking. Naar verluidt werd er in 2025 meer dan 11 miljoen dollar gestort op de bankrekeningen van het echtpaar, terwijl de gearresteerde Oleksandr Zelensky en zijn vrouw werden ondervraagd over de herkomst en aard van de gelden," horen we in de video.

Image

Screenshot van incorrect bericht op X. Genomen op 8/7/2026.

De video ging ook viraal via berichten op X in het Engels en Frans. De bewering circuleerde ook in het Tsjechisch, Pools en Slowaaks. 

AFP-onderzoek wees echter uit dat het videoverslag uit de virale berichten, evenals het artikel van de Oekraïense nieuwswebsite waarnaar in de video wordt verwezen, nep is.

Onauthentiek nieuwsbericht

Europe Today, waarvan we het logo in de video zien, is een dagelijks ochtendprogramma met nieuws en analyses op Euronews, uitgezonden vanuit Brussel. Het programma bericht over onderwerpen en gebeurtenissen die Europa en de Europese Unie aangaan. 

Een woordvoerder van Euronews bevestigde dat de video nooit door Euronews op een van haar officiële kanalen is gepubliceerd, uitgezonden of verspreid. In een reactie aan AFP van 7 juli 2026 omschreef de woordvoerder de video als "absoluut nep".

Op het moment in de video waarop wordt vermeld dat Oekraïense media over de affaire hebben bericht, verschijnt een screenshot van een vermeend artikel op de website van de krant Ukrainska Pravda.

De Engelstalige kop boven een foto van Zelensky's ouders luidt: "NABU doorzoekt appartement van Zelensky's ouders in onderzoek naar belastingontduiking" en is ondertekend door "Anastasia Protz". 

De grafische weergave van de screenshot van het artikel uit de video komt echter niet overeen met hoe artikelen van de krant er daadwerkelijk uitzien op de mobiele versie van de website. In authentieke artikelen van de website wordt de kop boven, en niet onder, de afbeelding weergegeven. Bovendien vermelden alle artikelen van de website de publicatiedatum. De afbeelding uit de virale video bevat geen bronvermelding, wat in andere artikelen wel standaard is.

Image

Vergelijking van de schermafbeelding van het nepbericht (links) met een voorbeeld van hoe het echte artikel op de website van Ukrainska Pravda eruitziet (rechts). Gemaakt en bewerkt door AFP op 7 juli 2026. Verschillen tussen de authentieke en niet-authentieke versie zijn in kleur gemarkeerd.

Een woordvoerder van Ukrainska Pravda noemde het vermeende artikel in een e-mail van 6 juli 2026 aan AFP ook "nep".

AFP nam ook contact op met de vermeende auteur van het artikel, Anastasia Prots, die erop wees dat in de screenshot van de virale video haar achternaam verkeerd gespeld is met een 'z' in plaats van een 's'. "Ik heb zo'n artikel niet geschreven of gepubliceerd en Ukrainska Pravda heeft ook nooit een dergelijk artikel gepubliceerd," schreef ze in een bericht op 6 juli 2026. 

De beelden van de NABU-vertegenwoordiger die verschijnen op het moment dat de voice-over de NABU-woordvoerder noemt, zijn afkomstig van een officiële video die op 11 mei 2026 op de Facebookpagina van het agentschap werd gepubliceerd. De man is Pavlo Anatoliiovych Yershov, het hoofd van de rechercheafdeling van het Nationaal Bureau voor Corruptiebestrijding. 

De video bericht over de ontmaskering van een georganiseerde groep die betrokken was bij een witwasconstructie waarmee de bouw van een luxe wooncomplex voor invloedrijke personen werd gefinancierd. Onder degenen die worden onderzocht, bevinden zich mensen uit de entourage van Volodymyr Zelensky, waaronder zijn voormalige stafchef Andriy Yermak en zijn voormalige vertrouweling Timur Mindich. Zelensky's ouders worden helemaal niet genoemd.

De overige beelden van NABU in de virale video zijn afkomstig uit authentieke wervingsvideo. In de valse berichten zijn deze beelden echter bewerkt, waardoor de boodschap ervan is veranderd. 

Door gebruik te maken van de geavanceerde zoekfunctie op de website en sociale media van NABU, vonden we geen enkele vermelding van een vermeende inval of onderzoek naar de ouders van Zelensky. Ook Euronews en Ukrainska Pravda hebben er niet over bericht. 

Ook vertegenwoordigers van NABU omschreven de video als "nep" in een e-mail aan AFP op 6 juli 2026.

Foto's van Zelensky's ouders, Oleksandr en Rimma, zijn authentiek en zijn in het verleden in de media verschenen (zoals hier of hier). De beelden van Zelensky's moeder voor een flatgebouw in de stad Kryvyi Rih zijn afkomstig uit deze interviewvideo. 

AI-audio

AFP analyseerde de audiotrack in de virale video met behulp van twee tools die zijn ontworpen om door AI gegenereerde stemmen te detecteren.

De Hiya-tool, die is geïntegreerd in de InVID WeVerify-factcheckingextensie en ontwikkeld in samenwerking met AFP, gaf een waarschijnlijkheid van 99 procent aan dat de audiotrack met behulp van AI was gemaakt. De Deepfake Total-tool van het Fraunhofer Instituut liet een detectiepercentage van 99,8 procent zien.

Image

Analyseresultaten van de audio in de Hiya-tool (links) en Deepfake Total (rechts), waaruit blijkt dat de audiotrack is gecreëerd door kunstmatige intelligentie. Genomen door AFP op 6 juli 2026.

Het Oekraïense Centrum voor Bestrijding van Desinformatie heeft de video ook als nep bestempeld en schreef in een bericht: "Deze desinformatiecampagne is een typische tactiek van het Russische desinformatienetwerk "Matryoshka", dat gespecialiseerd is in het creëren van nep-publicaties vermomd als content van bekende internationale media." 

Corruptie in Zelensky's kringen

Naast de bovengenoemde NABU-operatie met betrekking tot het witwasschema rond luxewoningen, zijn de afgelopen jaren verschillende hooggeplaatste Oekraïense functionarissen, evenals medewerkers van Volodymyr Zelensky, aangeklaagd voor geldverduistering en corruptie. 

In november 2025 ontdekte het Oekraïense anticorruptiebureau, in samenwerking met het speciale anticorruptie-openbaar ministerie, grootschalige corruptie in de door oorlog geteisterde energiesector. Tijdens de invallen arresteerden de anticorruptieautoriteiten verschillende verdachten en namen grote sommen geld in beslag. Presidentieel adviseur Andriy Yermak nam ontslag nadat zijn huis het doelwit was geworden van een van de 70 anticorruptie-invallen. Een vermeende goede vriend en voormalig zakenpartner van Zelensky, Timur Mindich, werd ervan beschuldigd achter het plan te zitten. 

In 2021, vóór het begin van de grootschalige Russische invasie, werd Zelensky genoemd in de Pandora Papers, een uitgebreid onderzoek van het International Consortium of Investigative Journalists, waarin honderden mensen werden beschuldigd van het verbergen van vermogen in offshorebedrijven. Het onderzoek bracht aan het licht dat Zelensky sinds 2012 offshorebedrijven in Belize had geregistreerd, die naar verluidt werden gebruikt om drie luxe panden in Londen te kopen. 

AFP berichtte in het verleden over gelijkaardige nepnieuwsberichten waarin de moeder van Volodymyr Zelensky werd genoemd. Vervalst NABU-bewijsmateriaal is ook al meerdere keren het onderwerp geweest van onze factcheckartikelen.