Extinction Rebellion krijgt geen subsidies van de Nederlandse staat
- Gepubliceerd op 28 januari 2026 om 14:13
- Leestijd: 3 min
- Door: Liesa PAUWELS, AFP Nederland
De klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) pakken regelmatig uit met opvallende acties, zoals de blokkering van snelwegen en het besmeuren van kunstwerken. Die protesten leiden al langer tot discussie in Nederland en in die context circuleert nu opnieuw een video waarin wordt beweerd dat XR subsidies ontvangt van de Nederlandse overheid. Dat klopt niet: uit het jaarverslag van XR en andere openbare bronnen blijkt dat de groep geen overheidssubsidies krijgt.
"Wist je dat jij Extinction Rebellion sponsort? Ofwel die mensen die elke keer op de snelweg gaan zitten waar heel Nederland zich helemaal kapot aan irriteert", schreef 'finfluencer' Mees Wijnants als bijschrift bij een video die hij op zijn accounts plaatste op 15 januari 2026. De video werd meer dan 200 keer gedeeld op X.
In de video beweert Wijnants dat de organisatie "directe subsidies krijgt van de overheid" en dat ze "rechtszaken aanspant tegen de overheid" waarbij deze "expres" niet komt opdagen en dan een dwangsom moet betalen.
Er zijn echter geen aanwijzingen dat XR subsidies ontvangt van de Nederlandse overheid. Het meest recente beschikbare jaarverslag toont uitsluitend private inkomsten en in de Rijksbegrotingsdatabase is geen subsidie aan XR te vinden. Ook de claim dat XR dwangsommen zou hebben ontvangen wegens het niet-verschijnen van de overheid in rechtszaken wordt door geen enkele bron ondersteund.
Dezelfde video van Wijnants en gelijkaardige claims deden vorig jaar ook al de ronde toen de discussie over XR opnieuw oplaaide (hier en hier gearchiveerd).
In 2025 keurde de Tweede Kamer nog een motie goed om het kabinet op te roepen de zogenaamde ANBI-status in te trekken van de controversiële actiegroep Extinction Rebellion. Organisaties met een ANBI-status profiteren van bepaalde belastingvoordelen voor goede doelen. Daar werd door toenmalig staatssecretaris van Financiën Tjebbe Van Oostenbruggen echter niet op ingegaan. Daarvoor moet een organisatie onwettig handelen, "verdenkingen, niet-vervolgbare activiteiten of gedrag dat simpelweg niet aansluit bij de algemeen gangbare definitie van algemeen nut zijn geen redenen om de ANBI-status van een instelling in te trekken", aldus Van Oostenbruggen.
XR-jaarverslag van 2024
In het meest recente jaarverslag uit 2024 van de stichting Vrienden van XR, de organisatie die het financiële luik van Extinction Rebellion ondersteunt, blijkt dat XR in 2024 geen middelen ontving van de Nederlandse overheid. De organisatie ontving het leeuwendeel van haar inkomsten uit donaties en giften (713.824,21 EUR) en periodieke schenkingen (93.625,24 EUR). Daarnaast kreeg ze ook geld van bedrijven (19.228,63 EUR) en NGO's (92.545,60 EUR).
Uit het verslag blijkt dat ruim 75.000 euro van de fondsen van NGO's afkomstig was van Oxfam Novib. Oxfam Novib krijgt zelf wél subsidies van de Nederlandse overheid. In het kader van buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking ontving deze 28.231 euro van de staat in 2024.
In de openbare database met uitgaven uit de Rijksbegroting staat geen enkele vermelding van subsidiegeld naar XR.
Penningmeester Harry Willemse van Vrienden van XR vertelde op 24 januari 2026 aan AFP dat de beweringen dat XR overheidsgeld zou ontvangen "nonsense" zijn en dat "XR nimmer een overheidssubsidie heeft ontvangen".
Ook uit eerdere officiële communicatie blijkt dat: in antwoorden op Kamervragen uit 2023 liet de toenmalige minister van Justitie en Veiligheid, Dilan Yeşilgöz, weten dat XR geen directe overheidssubsidies ontvangt.
In de clip vermeldt Wijnants ook de milieuorganisatie Milieudefensie. Zij zou 11,3 miljoen euro per jaar krijgen in subsidies van de overheid en 1,5 miljoen euro van de Postcodeloterij. Deze cijfers kloppen grotendeels en zijn makkelijk te achterhalen in het jaarverslag op de website van Milieudefensie. Van de Postcodeloterij ontving Milieudefensie 1,5 miljoen in 2024, via overheidssubsidies kreeg ze 12.163.192 euro in 2024 (waarvan ongeveer 9,5 miljoen bestemd voor partnerorganisaties).
'Dwangsommen' van de overheid
In de video beweert Wijnants ook dat Extinction Rebellion via "dwangsommen" geld van de overheid zou hebben ontvangen wanneer deze "niet komt opdagen bij rechtszaken". Daarbij wordt niet gespecificeerd om welke rechtszaken het gaat.
Dwangsommen worden echter niet zomaar opgelegd omdat de overheid niet verschijnt in de rechtszaal. Een dwangsom kan door de rechter worden toegekend wanneer de overheid te laat beslist op bezwaren of klachten van burgers.
AFP vond via zoekopdrachten op Google en in databases van de rechtbanken en het Openbaar Ministerie geen zaken waarin XR dwangsommen zou hebben ontvangen van de overheid.
Ook volgens XR zelf is de claim ongegrond: “De bewering dat XR geld ontvangt wegens wegblijven van de overheid bij rechtszaken door XR aangespannen, berust op louter fantasie,” aldus de organisatie.
Lees hier meer factchecks over het klimaat.
Copyright © AFP 2017-2026. Voor commercieel gebruik van deze inhoud is een abonnement vereist. Klik hier voor meer informatie.
Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?
Neem contact met ons op
