Dit fragment toont de opname van een promotievideo en betekent niet dat de coronapandemie in scène is gezet

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Een video waarin ziekenhuispersoneel schijnbaar doet alsof het patiënten behandelt in de aanwezigheid van een filmploeg, is sinds begin maart duizenden keren op Facebook gedeeld in verschillende talen. Facebookgebruikers presenteren de video als bewijs dat de gehele coronapandemie in scène is gezet. Dit is misleidend. Het fragment toont de opname van een - nu gepubliceerde - promotievideo van een ondergrondse faciliteit in het Israëlische Shamir Medical Center en de aanwezigen zijn acteurs, bevestigt een woordvoerder van het ziekenhuis aan AFP.

“Schokkende beelden! Alles is in scene gezet om u in angst te houden”, staat in dit Facebookbericht, gepubliceerd op 3 maart, en inmiddels ruim 7.700 keer gedeeld. Het bericht is voorzien van een 1 minuut-durende video.

De video lijkt te zijn opgenomen op een smartphone en toont een cameraploeg in een ziekenhuis. In de ruimte lopen mensen in beschermende pakken terwijl andere aanwezigen in normale kleding lopen zonder enige vorm van hygiënische bescherming. Twee zorgverleners rennen met een brancard door de ruimte en stoppen zodra ze niet meer in beeld zijn van een professionele camera. Seconden later zwaait een van de gezondheidswerkers en de “patiënt” op de brancard naar de camera die de video van één minuut opneemt.

“Een ziekenhuis in Israël waar de noodtoestand in scene gezet wordt”, omschrijft een andere post dezelfde opname. De video wordt door sommigen aangehaald als bewijs dat de coronapandemie wereldwijd wordt geënsceneerd, zoals in deze post: “Geregistreerd Fake nieuws. Dit fragment komt uit Israël maar elk land heeft zijn eigen Hollywood!”

De video is duizenden keren gedeeld in verschillende talen, zoals in het Servisch, Slowaaks en Frans.

De video en omschrijvingen zijn misleidend. In werkelijkheid toont het de opname van een promotievideo in een Israëlisch ziekenhuis dat een ondergrondse parkeerplaats omvormde tot een COVID-19-afdeling.

Screenshot van een van de Facebookberichten, vastgelegd op 31 maart 2021

Opname van een promotievideo

De eerste aanwijzing die de oorsprong van de video aantoont zijn de Hebreeuwse teksten op beschermende pakken, welke aantonen dat de video in Israël is gefilmd. Een omgekeerde Googlezoekopdracht van de schermafbeeldingen van de video leidt ons naar verschillende factchecks, waaronder deze van het Duitse persbureau DPA. Zij kwamen er na onderzoek achter dat de video was opgenomen in het Israëlische Shamir Medical Center. Het ziekenhuis zou bezig zijn met een promotievideo waarin ze demonstreren dat ze een ondergrondse parkeerplaats hebben ingericht als een spoedafdeling voor COVID-19-patiënten.

Een (Engelstalige) Googlezoekopdracht naar de naam van het ziekenhuis en het woord “parkeren” leidde tot dit artikel op de website van het ziekenhuis waarin wordt uitgelegd dat het Shamir Medical Center, het op drie na grootste ziekenhuis in Israël, de ondergrondse parkeerplaats gaat veranderen in een spoedafdeling en ruimte gaat bieden voor 150 extra bedden om de mogelijke toestroom van coronapatiënten op te vangen. Medio november 2020 kondigde het ziekenhuis op haar website aan dat de bouw van de noodafdeling in de ondergrondse parkeergarage was afgerond.

Liad Aviel, een woordvoerder van het Shamir Medical Center, in de stad Be'er Ya'akov, ten zuidoosten van Tel Aviv, werd op 11 maart 2021 gecontacteerd door het AFP-bureau in Jeruzalem. Aviel gaf aan dat het fragment op Facebook een recente opname laat zien van een video ter promotie van de faciliteiten in het ziekenhuis.

Aviel zei dat een medewerker van het ziekenhuis de scène heeft gefilmd en op Facebook heeft gedeeld. "Helaas werd het nepnieuws, maar we hebben er niets mee te maken", zei Aviel destijds. Hij voegde eraan toe dat de mensen in de video acteurs waren en dat de video twee weken later gepubliceerd zou worden.

Dezelfde scène

Het eindresultaat, een promotievideo die op 26 maart op het YouTubekanaal van het ziekenhuis werd gepubliceerd, suggereert inderdaad dat de Facebookvideo op precies dezelfde locatie is opgenomen.

De promotievideo en de Facebookvideo hebben minstens één zeer vergelijkbare scène gemeen: de twee mensen in witte beschermingspakken die een "patiënt" op een brancard door de ruimte duwen (op 1:31 in de promotievideo en op 0:40 in de Facebookvideo).

Vergelijking van de promotievideo (links) en de Facebookvideo (rechts), vastgelegd op 31 maart 2021

Hoewel de acteurs in de promotievideo niet in dezelfde richting rennen, lijken beide scènes erg op elkaar. De Hebreeuwse teksten op de achterzijden van de witte pakken zijn identiek en andere visuele aanwijzingen geven aan dat beide video's op dezelfde locatie zijn opgenomen. In beide video's zijn bijvoorbeeld nummers te zien die aan het plafond hangen, in het bijzonder het nummer 4, en ze tonen dezelfde monitor.

Vergelijking van visuele aanwijzingen in de promotievideo (boven en linksonder) en de Facebookvideo (rechtsonder), vastgelegd op 30 maart 2021

Claims over het veronderstelde 'geënsceneerde' karakter van de coronapandemie doen al langer de ronde. In Nederland heeft AFP Factcheck soortgelijke beweringen ontkracht. Voorbeelden zijn de bewering dat het St. Antonius ziekenhuis in november 2020 "bijna leeg" was, en hoe "acteurs" zogenaamd werden ingehuurd om een leeg ziekenhuis in Duitsland te vullen in september 2020.

 
Vertaling en aanpassing:
Covid-19