Deze foto van Rutte, Macron en Conte komt uit februari 2020, voordat afstandsregels werden ingevoerd

Copyright AFP 2017-2020. Alle rechten voorbehouden.

Een AFP foto van drie Europese leiders, waaronder minister-president Mark Rutte, die dicht bij elkaar staan te praten, is in twee weken tijd meer dan 1.300 keer gedeeld op Facebook. In het bijschrift staat dat politici “altijd boven de wet” staan, verwijzend naar het handhaven van afstandsregels om de verspreiding van het nieuwe coronavirus tegen te gaan. De foto komt echter uit februari 2020, voordat afstandsregels werden ingevoerd in Nederland. 

“Gezellig knuffelen Herr Rutte? Als er een Boa langskomt dan krijgt iedereen een boete en dan moet de [tweede] kamer een maand dicht... oh wacht... dat geldt alleen maar voor de horeca. Politici staan altijd boven de wet,” staat in de Facebook-post, die 6 september 2020 gepubliceerd werd en sindsdien meer dan 1.300 keer gedeeld is. 

Op de foto staan Rutte, Franse president Emmanuel Macron en Italiaanse minister-president Giuseppe Conte dicht bij elkaar te praten, met hun handen op elkaars schouders.

Screenshot van de Facebook-post, gemaakt op 21 september 2020

In de weken voordat de post gepubliceerd werd, werden horecazaken gesloten in onder meer Nijmegen, Haarlem en Kampen na het overtreden van maatregelen bedoeld om Covid-19 besmettingen in te perken. Sinds maart zijn volgens het openbaar ministerie ook duizenden boetes uitgeschreven voor overtredeningen op de coronaregels. 

De bewering dat deze foto bewijst dat er een dubbele standaard is als het om politici gaat klopt echter niet. Deze foto werd op 20 februari 2020 gemaakt, voordat afstandsregels werden ingevoerd in Nederland, Frankrijk of Italië. De foto werd niet gemaakt in het Nederlandse parlement, zoals de Facebook-post beweert, maar in Brussel. 

Europese top

Een omgekeerde beeldzoekopdracht met Google leidt naar verschillende krantenartikelen waar de foto gebruikt wordt, waaronder in NRC en de Britse krant Daily Telegraph, in februari 2020.

Screenshot van de beeldzoekopdracht met Google, gemaakt op 21 september 2020

In het Daily Telegraph artikel bevat de foto een naamsvermelding voor Ludovic Marin, een AFP-fotograaf gevestigd in Parijs. In het bijschrift staat: “Italië’s minister-president Giuseppe Conte, Nederlands minister-president Mark Rutte en Franse president Emmanuel Macron praten tijdens een speciale top van de Europese Raad in Brussel op 20 februari 2020, gehouden om de volgende langetermijnbegroting van de Europese Unie (EU) te onderhandelen.” 

De foto staat inderdaad ook in de AFP-beeldbank, met dezelfde credit.

De oorspronkelijke foto uit de Facebook-post, 20 februari 2020 gemaakt tijdens een EU-top in Brussel (Ludovic Marin / AFP)

De website van de Europese Raad legt uit dat Europese staatshoofden elkaar ontmoetten op 20 en 21 februari om de “langetermijn­begroting van de EU voor de periode 2021‑2027” te bespreken en dat er geen akkoord werd bereikt tijdens de top, zoals ook AFP destijds meldde

Het eerste geval van Covid-19 in Nederland werd enkele dagen later, op 27 februari 2020, bekend gemaakt. Op 9 maart gaf het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) het advies geen handen meer te schudden. Meer regels gericht op het beperken van besmettingen door het nieuwe coronavirus, waaronder de anderhalvemeterregel die 15 maart werd geïntroduceerd, volgden in de dagen en maanden erna.

In Italië gingen de eerste lockdowns in 10 plaatsen van kracht op 21 februari, de dag nadat de foto gemaakt werd. Op 1 maart werden afstandsregels geïntroduceerd in delen van noord-Italië, waar openbare plekken zoals kerken, musea en café’s maatregelen moesten nemen om te zorgen dat bezoekers minstens één meter afstand konden houden. 

Frankrijk bevestigde eind januari de eerste gevallen van coronavirus. Op 28 februari adviseerde de Franse minister van Volksgezondheid Olivier Véran om handdrukken te vermijden.

Loes Witschge
CORONAVIRUS