Een verpleegster vult een spuit met het coronavaccin van Pfizer-BioNTech in Los Angeles, Californië, op 23 augustus 2021. ( AFP / Robyn Beck)

Nee, een "FDA-commissie" heeft niet gezegd dat coronavaccins meer mensen doden dan het virus

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Honderden Facebookgebruikers delen sinds half september artikelen met de valse bewering dat een "FDA-commissie" zegt dat coronavaccins meer mensen hebben gedood dan ze hebben gered. De bewering is afkomstig van de coronakritische Steve Kirsch die gegevens gebruikt uit de VAERS-database van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) tijdens een online-bijeenkomst van de Amerikaanse Federal Drug Administration (FDA). Deze gegevens bewijzen echter niet dat er een verband is tussen sterfgevallen en vaccinatie. Daarnaast is Kirsch niet werkzaam voor de FDA.

Verschillende publicaties beweren dat de FDA heeft besloten om geen boostervaccins voor alle Amerikanen uit te rollen omdat ze dodelijk zouden zijn. "FDA-commissie zegt nee tegen boosters voor alle Amerikanen: 'Injecties kosten meer levens dan ze redden'", luidt de titel van dit artikel, gepubliceerd op 16 september en sindsdien 165 keer gedeeld op Facebook.

De bewering komt van de ondernemer Steve Kirsch die sprak tijdens een openbare FDA-vergadering. Daar beweerde hij dat "we twee mensen doden om één leven te redden" en dat hartaanvallen "71 keer vaker voorkomen" bij degenen die zijn gevaccineerd met het vaccin van BioNtech-Pfizer (bekend als Comirnaty).

De presentatie van Steve Kirsch verscheen ook in dit artikel, met de aanvullende bewering dat vaccins "de opkomst van de nieuwe varianten stimuleren".

De beweringen die in de presentatie van Kirsch worden besproken, circuleren in meerdere talen, zoals in het Frans, Tsjechisch en Duits en werden ontkracht door AFP USA.

Screenshot van een van de misleidende webpagina's, vastgelegd op 13 oktober 2021

Wie is Steve Kirsch?

Kirsch – die geen arts of medisch expert is – kreeg kort de mogelijkheid om een presentatie te geven aan de "Vaccines and Related Biological Products Advisory Committee" van de FDA op 17 September 2021. Deze FDA-commissie kwam bijeen om de toediening van de derde dosis van het Pfizer-BioNTech-vaccin te bespreken en over de aanbeveling te stemmen. De opname van de volledige vergadering is beschikbaar op YouTube.

Kirsch stelt zich in de vergadering zelf voor als de "uitvoerend directeur van het COVID-19 Early Treatment Fund". De homepage van deze coronakritische organisatie omschrijft Kirsch als CEO van een bedrijf dat met cryptovaluta werkt. De site noemt hem ook de uitvinder van de optische muis en van een van de eerste zoekmachines op internet. AFP kon echter geen relevante wetenschappelijke artikelen van Kirsch vinden over vaccinatie in de wetenschappelijke database Pubmed of op Google Scholar. AFP heeft in het verleden valse beweringen van Kirsch over coronavaccins geverifieerd (hier in het Duits).

Coronavaccins redden levens en ernstige bijwerkingen zijn zeer zeldzaam

AFP heeft contact opgenomen met de FDA om na te gaan of er iets klopt van de beweringen door Kirsch. FDA-woordvoerster Abigail Capobianco schreef op 21 september in een e-mail: "De verklaringen van de heer Kirsch tijdens de openbare discussie waren niet wetenschappelijk verantwoord en zijn in strijd met de missie van de FDA op het gebied van volksgezondheid."

Overheidsgegevens weerleggen ook de bewering van Kirsch dat coronavaccins meer mensen hebben gedood dan ze hebben gered. In zijn presentatie aan de FDA verwees hij meermaals naar gegevens van de VAERS (Vaccine Adverse Events Reporting System), een nationale database in de Verenigde Staten voor toezicht op de veiligheid van vaccins die wordt beheerd door de FDA en CDC.

Het systeem wordt op deze pagina door de CDC als volgt omschreven: "De (...) database bevat informatie over niet-geverifieerde meldingen van bijwerkingen (...) na immunisatie met door de VS goedgekeurde vaccins. Meldingen worden van iedereen geaccepteerd en kunnen elektronisch worden ingediend."

Op dezelfde pagina moet een disclaimer worden geaccepteerd voordat toegang wordt verleend tot de database, waarin wordt herhaald dat "VAERS-meldingen op zichzelf niet kunnen worden gebruikt om te bepalen of een vaccin een bijwerking of ziekte heeft veroorzaakt of daaraan heeft bijgedragen."

Over de kwaliteit van de gegevens meldt de disclaimer: "Meldingen kunnen onvolledige, onnauwkeurige, toevallige en niet-geverifieerde informatie bevatten." Kirsch laat al deze informatie achterwege.

De gevallen in de database kunnen daarom onjuist zijn. Dit wordt geïllustreerd door een melding die de factcheckorganisatie Politifact in 2017 onthulde. Een Dr. James R. Laidler had de VAERS-melding ingediend dat hij na griepvaccinatie was veranderd in het Marvel-strippersonage de 'Hulk'. De symptomen: groene huid, groeiende spieren en woedeaanvallen. De CDC bevestigde dat de melding duidelijk verzonnen was, maar toch in de database verscheen. In overleg met Laidler is de melding inmiddels uit de database verwijderd.

AFP ontkrachtte hier andere misleidende beweringen met betrekking tot VAERS.

FDA-woordvoerster Capobianco benadrukte tegenover AFP dat sterfgevallen na coronavaccinatie zeer zeldzaam zijn: "Van 14 december 2020 tot 13 september 2021 werden in de Verenigde Staten meer dan 380 miljoen doses toegediend. Gedurende deze tijd ontving VAERS 7.653 meldingen van overlijden (0,002%)", berekende ze. Hoewel, zoals hierboven uitgelegd, een VAERS-melding niet automatisch betekent dat er een verband is.

Zelfs sterfgevallen in de VAERS-database na vaccinatie daadwerkelijk door een coronavaccin was veroorzaakt, zouden de gegevens nog steeds niet de twee-op-één-verhouding (doden ten opzichte van geredde levens) weergeven die Kirsch omschreef. De methode die hij gebruikte om zijn resultaten te berekenen is onbekend.

Hoewel het moeilijk is om precies te zeggen hoeveel levens daadwerkelijk zijn gered door vaccinatie, hebben verschillende studies schattingen gemaakt waarin het aantal geredde levens vele malen hoger is dan vermoedelijke overlijdens door coronavaccinatie.

In een studie uit de VS door de Universiteit van Indiana en de RAND Corporation, gepubliceerd op 18 augustus 2021 in het tijdschrift Health Affairs, wordt geschat dat coronavaccinatie bijna 140.000 sterfgevallen in de Verenigde Staten zou hebben voorkomen tot mei 2021.

Een andere studie, gepubliceerd in juli 2021, onder leiding van de Yale School of Public Health (YSPH), ontdekte dat de gecoördineerde en snelle vaccinatiecampagne tegen COVID-19, die eind december 2020 in de Verenigde Staten begon, ongeveer 279.000 levens heeft gered en 1,25 miljoen ziekenhuisopnames heeft voorkomen, op basis van de epidemiologische gegevens tussen 1 oktober 2020 en 1 juli 2021.

Volgens Public Health England's surveillancerapport over COVID-19 (van 23 september 2021), "heeft het vaccinatieprogramma tussen de 23,7 en 24,1 miljoen infecties en tussen de 119.500 en 126.800 sterfgevallen voorkomen."

Ernstige bijwerkingen van COVID-19-vaccins "komen maar heel weinig voor”, schrijft het RIVM: "Bij de vaccins van AstraZeneca en Janssen kan het gaan om een propje in het bloed (trombose) in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes (trombopenie)."

In tegenstelling tot wat er op de Nederlandse weblogs wordt beweerd, is de FDA niet tot haar besluit gekomen om boostershots te beperken (tot specifieke groepen) omdat ze "dodelijk" zijn. Uit huidig onderzoek blijkt in werkelijkheid dat bescherming tegen overlijden en ziekenhuisopname bij twee doses Pfizer of Moderna (de twee meestgebruikte vaccins in de VS) hoog blijft. Dat valt te lezen in dit NOS-bericht waar een van de dubieuze weblogs naar linkt. Het weblog noemt de echte reden voor het beperken van boostershots – duidelijk vermeld door de NOS – echter niet.

Mark Turney (66) een niertransplantatiepatiënt, staat op het punt zijn boosterprik te ontvangen met het vaccin van Pfizer-BioNTech in het Hartford-ziekenhuis in Hartford, Connecticut op 24 augustus 2021 ( AFP / JOSEPH PREZIOSO)

Hartaanvallen niet gekoppeld aan vaccins

De VAERS-gegevens ondersteunen de bewering niet dat hartaanvallen 71 keer vaker voorkomen na vaccinatie met het Pfizer-BioNTech-vaccin. Er is geen verband aangetoond tussen deze gebeurtenissen en het vaccin.

Het Duitse Paul Ehrlich Instituut (PEI) stelt in een recent rapport over de bijwerkingen van coronavaccinatie dat "een analyse van meldingen uit Duitsland over hartaanvallen en longembolie geen verband heeft onthuld met een van de vier vaccins." Dit rapport houdt rekening met data tot 31 augustus 2021.

Het Oostenrijkse Federaal Bureau voor Veiligheid in de Gezondheidszorg (BASG) vermeldt in een rapport (van 24 september 2021) over vermoedelijke bijwerkingen van coronavaccins, hartaanvallen niet als een van de bijwerkingen. Het Nederlandse bijwerkingencentrum voor geneesmiddelen Lareb noemt de bijwerking ook niet.

Het is waar dat myocarditis en pericarditis (ontstekingsaandoeningen van het hart) worden gezien als zeer zeldzame bijwerkingen van de Pfizer-BioNTech- en Moderna-vaccins door de EMA (Europees Geneesmiddelenbureau). Deze ontsteking kan in ernstige gevallen leiden tot hartfalen. Maar het Nederlandse CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) meldt: "De symptomen gaan meestal vanzelf over of zijn goed te behandelen met medicatie."

Vaccins veroorzaken geen varianten

Op een van de Nederlandse webpagina’s met de claims door Kirsch staat ook een korte presentatie door een persoon genaamd "Jessica Rose". Zij suggereert dat vaccinatie "de opkomst van de nieuwe varianten stimuleert", met name de alfa- en deltavariant.

Het veronderstelde verband tussen vaccinatie en de opkomst van deze nieuwe varianten is niet geloofwaardig zoals AFP hier uitlegde. De Engelse variant, omgedoopt tot "alfa", werd al in september 2020 in het VK geïdentificeerd, bijna drie maanden voor de start van coronavaccinatie in het land.

Hetzelfde geldt voor de deltavariant, die momenteel verantwoordelijk is voor de meeste besmettingen van het coronavirus in Nederland. Deze variant werd voor het eerst geïdentificeerd in oktober 2020 in India, waar de vaccinatiecampagne pas enkele maanden later – in januari 2021 – van start ging.

Experts benadrukken dat de actieve circulatie van SARS-CoV-2 de belangrijkste oorzaak is van de opkomst van meer resistente en besmettelijke varianten. Experts legden ook uit aan AFP dat het risico op "immuunontsnapping", wanneer een virus sterker wordt en resistent wordt tegen vaccins, juist kan worden voorkomen door massale vaccinatie.

Onafhankelijke experts hebben ook kritiek op de presentatie van Kirsch.

AFP vroeg experts naar hun mening over de stellingen van Kirsch. Dr. Jeffrey Morris, directeur van de afdeling Biostatistiek van de Perelman School of Medicine aan de Universiteit van Pennsylvania, schreef in een e-mail op 22 september dat de "wetenschappelijke logica van Kirsch buitengewoon gebrekkig is."

Morris, die zowel de recente als eerdere beweringen van Kirsch evalueerde, zei dat de presentatie misbruik maakt van VAERS-gegevens door deze te behandelen alsof het "aangenomen moet worden dat ze door een vaccin zijn veroorzaakt, tenzij bewezen is dat het niet zo is."

Dr. Alison Galvani, de directeur van het Yale Center for Infectious Disease Modeling and Analysis omschreef de beweringen van Kirsch als "gevaarlijk inaccuraat", en zei dat ze "ingaan tegen de uitgebreide peer-reviewed literatuur die de werkzaamheid en veiligheid aantoont van de COVID-19-vaccins die momenteel in de VS worden toegediend."

"Wereldwijd redden COVID-19-vaccins elke dag duizenden levens. Vaccinatie tegen COVID-19 is het krachtigste middel dat we hebben om de mortaliteit en morbiditeit van de pandemie in te perken", aldus Galvani.

De CDC en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) blijven mensen aansporen om zich te laten vaccineren tegen COVID-19 en zeggen dat de vaccins zowel veilig als effectief zijn.

Vertaling en aanpassing:
COVID-19 VACCINS