Deze foto’s van de inbeslagname van een Oekraïens geldtransport in Hongarije zijn met behulp van AI gegenereerd
- Gepubliceerd op 18 maart 2026 om 18:07
- Leestijd: 5 min
- Door: Ede ZABORSZKY, AFP Hongarije
- Vertaling en aanpassing: Liesa PAUWELS, AFP Nederland
Hongarije arresteerde begin maart zeven medewerkers van een Oekraïens geld- en goudtransport die vanuit Oostenrijk op weg waren naar Oekraïne. Ze worden verdacht van witwassen, wat de toch al gespannen relaties met Kiev verder escaleerde. Vermeende foto’s van de actie begonnen op sociale media te circuleren in verschillende talen, waaronder het Nederlands. Maar uit een vergelijking van deze beelden met officiële beelden die door de Hongaarse regering zijn vrijgegeven, en ook uit visuele inconsistenties in de foto’s zelf, blijkt dat ze met behulp van kunstmatige intelligentie zijn gegenereerd. Dit werd ook bevestigd door AI-detectietools. De virale berichten vertonen tekenen van onechte gebruikersactiviteit.
Hongarije arresteerde de zeven medewerkers van de Oekraïense staatsbank Oschadbank op 5 maart 2026 terwijl zij contant geld vervoerden tussen banken in Oostenrijk en Oekraïne. Ze werden de volgende dag weer vrijgelaten. Volgens Boedapest werden ze gearresteerd in het kader van een onderzoek naar witwassen, maar Kiev verwijt Hongarije de mannen te hebben "gegijzeld" als vergelding voor de vertraagde heropening door Oekraïne van een pijpleiding die Russische olie naar Boedapest vervoert.
De bankmedewerkers vervoerden 40 miljoen dollar, 35 miljoen euro en negen kilo goud. Hongarije heeft de in beslag genomen goederen nog niet teruggegeven, zei Andriy Pyshnyi, hoofd van de Oekraïense centrale bank, op Facebook.
Het incident heeft de toch al gespannen betrekkingen tussen de twee buurlanden ernstig beschadigd. De Hongaarse premier Viktor Orbán en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky bestookten elkaar na het voorval met scherpe woorden. Op 4 maart, een dag voor het incident, leek Zelensky een directe dreiging richting Orbán te uiten door te zeggen dat de Oekraïense strijdkrachten "hem in hun eigen taal zouden toespreken" – een uitspraak die werd veroordeeld door de Hongaarse regering, oppositieleider Péter Magyar en ook door de Europese Unie (hier, hier en hier gearchiveerd).
De regeringspartij probeert de Oekraïense president – die bij de Hongaarse bevolking nog minder populair is dan de Russische president Vladimir Poetin – tot een centraal thema van de verkiezingen te maken, door het beeld te schetsen dat de Hongaren in april moeten kiezen tussen Zelensky en Orbán (hier gearchiveerd).
Kort na de arrestaties begonnen er online foto's te circuleren die zogenaamd geldtransportvoertuigen vol bankbiljetten en goud toonden, evenals commando-eenheden met "Nationaal Belastingkantoor" op hun uniformen en mensen in handboeien met Oekraïense vlaggen op hun kleding.
Dergelijke beelden werden onder andere gepubliceerd door de Hongaarse, regeringsgezinde tabloids Bors en Ripost.
Beelden die door Ripost op sociale media werden gepubliceerd, werden volop gedeeld in het Nederlands op X en Facebook. "Onderstaande foto komt uit een echte gebeurtenis die begin maart 2026 (rond 5 maart) in Hongarije plaatsvond", schreef bijvoorbeeld een socialemediagebruiker op 7 maart 2026 op Facebook.
De valse afbeeldingen werden ook verspreid in het Italiaans, Tsjechisch, Slowaaks, Roemeens en Bulgaars.
Als je de virale beelden vergelijkt met de officiële beelden van de operatie, wordt echter duidelijk dat ze niet authentiek zijn. De hoeveelheid goud en geld komt niet overeen met de werkelijke bedragen. Op de virale foto’s is te zien hoe ambtenaren van de belastingdienst de arrestaties verrichten, maar in werkelijkheid werd de arrestatie uitgevoerd door een eenheid van het Centrum voor Terrorismebestrijding. Uit een visuele analyse van de foto’s blijkt ook dat ze met behulp van kunstmatige intelligentie zijn gegenereerd.
AI-afbeeldingen
Kort nadat de actie had plaatsgevonden, publiceerden officiële kanalen van de Hongaarse regering een video van de arrestatie door het Centrum voor Terrorismebestrijding, evenals foto's van de bankbiljetten en het goud. Uit deze beelden blijkt meteen dat de fysieke hoeveelheid in beslag genomen geld en goud aanzienlijk kleiner is dan op de foto’s die viraal zijn gegaan.
Hoewel de Nationale Belastingdienst (NAV) volgens officiële mededelingen inderdaad bij het onderzoek betrokken was, heeft een eenheid van het Centrum voor Terrorismebestrijding de arrestatie verricht, zoals te zien is op de officiële beelden. De Belastingdienst beschikt ook over een commando-eenheid, maar hun tactische uitrusting lijkt in niets op die in de virale foto’s.
Bovendien blijkt uit het officiële materiaal dat het geld was verpakt in blauwe zakken met het zegel van de Oostenrijkse bank Raiffeisen. Op de beelden op sociale media daarentegen is het geld simpelweg opgestapeld in bestelwagens.
Er zitten ook veel visuele inconsistenties in de afbeeldingen zelf, wat erop wijst dat ze met behulp van AI zijn gemaakt. De twee foto’s spreken elkaar tegen: ze tonen verschillende hoeveelheden goud en geld.
Op de tweede foto draagt een van de agenten een insigne dat sterk lijkt op dat van de Nationale Politie van Oekraïne. AI-programma's die afbeeldingen genereren, doen dit op basis van tekstinvoer (in dit geval waarschijnlijk een prompt met de woorden "Oekraïne" en "politie"). Soms interpreteren ze de instructies niet correct en maken ze fouten zoals deze.
Een omgekeerde zoekopdracht met de afbeeldingen in Google toont aan dat in het tabblad "Over deze afbeelding" wordt aangeduid dat de afbeeldingen gemaakt zijn met behulp van Google AI. Ook de SynthID-tool, die afbeeldingen herkent die met de kunstmatige intelligentie van Google zijn gemaakt, geeft hetzelfde resultaat.
Verdachte gebruikersactiviteit
De Facebook-pagina’s van de Hongaarse tabloids Ripost en Bors plaatsen dagelijks allebei meerdere berichten per uur, maar hun berichten krijgen zelden meer dan een paar honderd reacties, vaker slechts een tiental. Het bericht met de virale foto’s van Ripost kreeg echter 129.000 reacties en het bericht van Bors haalde meer dan 32.000 reacties. Dit is deels te danken aan het feit dat de berichten in diverse mediaberichten worden genoemd, maar het is nog steeds vele malen meer dan hun gebruikelijke engagement.
Veel van de gebruikers die op de berichten reageren, zijn geen Hongaren. Hoewel het soms voorkomt dat berichten buiten het land van herkomst viraal gaan, kan dit ook een teken zijn van kunstmatig opgeblazen engagement– bijvoorbeeld via nepprofielen. Na een korte analyse kon AFP tientallen verdachte gebruikers vinden die op de berichten reageerden met ontbrekende of door AI gegenereerde profielfoto's, zonder vrienden of enige openbare informatie. Dit is een sterke aanwijzing dat het geen echte profielen zijn.
Recent legde zowel het Hongaarse nieuwsmedium Telex als de Hongaarse factcheck-website Lakmusz omvangrijke netwerken van nepprofielen op Facebook bloot die zich specifiek richtten op onderwerpen en berichten in verband met de Hongaarse verkiezingen.
De mogelijkheid dat Rusland probeert de Hongaarse verkiezingen te beïnvloeden, werd onlangs ook aangehaald door de leider van de sterkste oppositiepartij, Péter Magyar. Naar aanleiding van mediaberichten dat de Russische militaire inlichtingendienst een team naar Hongarije had gestuurd dat ervan werd beschuldigd zich te hebben gemengd in de verkiezingen in Moldavië, waarschuwde hij Rusland zich niet te mengen in de Hongaarse verkiezingen. Zowel de Russische ambassade in Hongarije als de Russische ambassadeur reageerde persoonlijk op het bericht van Magyar en noemden de mogelijkheid van Russische inmenging in de verkiezingen "nepnieuws" en "sprookjes".
Copyright © AFP 2017-2026. Voor commercieel gebruik van deze inhoud is een abonnement vereist. Klik hier voor meer informatie.
Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?
Neem contact met ons op
