Deze fotomontage toont niet hoe een Oekraïense tiener 'acht keer zijn vader begraaft'

"Wat zielig, dit Oekraïense jongetje heeft al acht keer zijn vader verloren in enkele maanden. En zo worden we voor de gek gehouden", luidde een bericht op X op 10 februari, dat meer dan 1000 keer werd gedeeld. Het bericht ging vergezeld van een fotocompilatie waarop dezelfde tiener te zien is bij acht verschillende begrafenissen, waar hij een portret van de overledene draagt.

Soortgelijke berichten verspreidden zich op socialemediaplatforms zoals Instagram en Facebook en in andere talen, zoals Frans, Duits, Engels en Fins. De berichten lokten reacties uit waarin werd beweerd dat de jongen een "crisisacteur" was of dat de begrafenissen "geënsceneerde oorlogspropaganda" waren.

Maar uit onderzoek van AFP blijkt dat de foto's, die echt zijn, uit hun context zijn gehaald. De beelden zijn van ceremonies voor soldaten die in de oorlog zijn omgekomen en werden online gedeeld door lokale autoriteiten in Otyniia, in het westen van Oekraïne. In geen van de berichten wordt gesuggereerd dat de jongen de begrafenis van zijn vader bijwoont. Een lokale ambtenaar bevestigde aan AFP dat de jongen er zelf voor heeft gekozen om deel te nemen aan de begrafenissen.

AFP heeft gezichtsvervaging toegepast op alle screenshots in dit artikel omdat daarop een minderjarige te zien is.

Image

Screenshot van een bericht op X. Rode kruisjes en gezichtsvervaging toegevoegd door AFP. Genomen op 10/2/2026

Moskou probeert regelmatig het narratief van zogenaamde "geënsceneerde taferelen" in Oekraïne te propageren, vaak in een poging om het conflict te minimaliseren, onder andere bij goed gedocumenteerde incidenten zoals het doden van burgers in Boetsja. AFP ontkrachtte deze beweringen herhaaldelijk, zoals hier, hier en hier.

Ceremonies voor gesneuvelde soldaten

Door een omgekeerde zoekopdracht uit te voeren met elk van de acht foto's, ontdekten we dat ze zijn genomen tijdens verschillende herdenkingen voor gesneuvelde Oekraïense soldaten uit Otyniia, een landelijke nederzetting in de regio Ivano-Frankivsk. Alle foto's zijn tussen oktober 2025 en januari 2026 geplaatst op de officiële Facebook-pagina van de territoriale gemeenschap van Otyniia, die de ceremonies organiseerde (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8).

Elke post bevat details over het leven van de overledenen en de omstandigheden van hun dood, zoals te zien is in de onderstaande voorbeelden. In geen van de posts wordt melding gemaakt van een familieband tussen de jongen die de portretten draagt en de mannen die zijn omgekomen. Er wordt zelfs helemaal niet naar de jongen verwezen.

Image

Screenshot van Facebook-berichten van lokale autoriteiten in Otyniia. Genomen op 12/2/26. Rode markeringen toegevoegd door AFP

Sommige foto's van de jongen werden destijds ook gepubliceerd in lokale nieuwsartikelen over de afscheidsceremonies. Ook hier wordt niet gesuggereerd dat de afgebeelde jongen de zoon is van een van de overledenen.

In reactie op de valse berichten die op sociale media circuleerden, schreef de territoriale gemeenschap van Otyniia op 6 februari op haar Facebook-pagina dat de herdenkingsmomenten "cynisch waren gebruikt" om desinformatie te verspreiden. In het bericht werd de tiener ook bij naam genoemd: Ruslan.

"We willen Ruslan oprecht bedanken, die sinds de zomer van 2024 op eigen initiatief deelneemt aan afscheidsceremonies voor de gesneuvelde soldaten van onze gemeenschap en hun portretten draagt", aldus het bericht, waarin werd vermeld dat de jongen dit had gedaan uit "respect, herinnering en innerlijk plichtsbesef".

De post bevat een link naar een lokaal nieuwsartikel over de desinformatie die met de reeks foto's wordt verspreid. In het artikel wordt de jongen op de foto's geïdentificeerd als de "14-jarige Ruslan".

'Manipulatief verhaal'

Ook op 6 februari plaatste het Oekraïense Centrum voor de bestrijding van desinformatie een verklaring op Facebook waarin het de beweringen aan de kaak stelt dat de jongen "de rol van zoon speelde" en verschillende "vaders" had begraven. Deze beweringen zijn "ronduit leugens", aldus het centrum, "dit manipulatieve verhaal werd aanvankelijk verspreid door Russische informatiebronnen". Dezelfde verklaring werd ook gedeeld op de Facebook-pagina van de territoriale gemeenschap van Otyniia.

Maksym Sarakhman, hoofd van de Jeugdraad van de nederzetting, bevestigde op 12 februari 2026 tegenover AFP dat de foto's van de tiener waren genomen tijdens afscheidsceremonies waar de jongen vrijwillig aan had deelgenomen. "Hij neemt uit eigen vrije wil deel, net als de priesters en het hoofd van de nederzetting", voegde hij eraan toe. Sarakhman verklaarde tegenover AFP dat de familie van de jongen niet met de media wilde praten.

De verwoestende invasie van Oekraïne door Rusland heeft volgens een studie die in januari 2026 door het Center for Strategic and International Studies (CSIS) is gepubliceerd, bijna twee miljoen militaire slachtoffers tussen de twee landen veroorzaakt.

De Russische troepen hebben de grootste verliezen geleden, met maar liefst 325.000 doden op een geschat totaal van 1,2 miljoen slachtoffers sinds de invasie van Oekraïne bijna vier jaar geleden, aldus de Amerikaanse denktank.

Ook de Oekraïense strijdkrachten hebben tussen februari 2022 en december 2025 grote verliezen geleden: tussen de 500.000 en 600.000 slachtoffers, waarvan tussen de 100.000 en 140.000 doden, aldus het rapport.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky gaf in februari 2026 een lager dodental, namelijk 55.000 gesneuvelde soldaten, en zei dat er ook een "groot aantal" vermist werd.

Alle factchecks van AFP over Oekraïne zijn hier te lezen.