Deze hoax over mondkapjes met verdovende chemicaliën gaat rond in meerdere landen

Copyright AFP 2017-2020. Alle rechten voorbehouden.

Een video die beweert dat criminelen in Engeland mondkapjes met verdovende chemicaliën uitdelen om vervolgens mensen te beroven, en dat deze scam ook naar Nederland komt, is duizenden keren gedeeld op Facebook. De waarschuwing is een hoax. Onjuiste beweringen over deze zogenaamde oplichting zijn sinds de coronavirus-pandemie voorbij gekomen op sociale media in verschillende landen.

De video is 15 mei, 2020, gepubliceerd op Facebook. Hij werd meer dan 279,000 keer bekeken en is ruim 7,500 keer gedeeld. Dezelfde beelden werden ook hier, hier en hier afzonderlijk geplaatst.  

In de video geeft een man een “serieuze waarschuwing” voor iets wat volgens hem al gaande is in Engeland en ook naar Nederland komt. Hij zegt dat oplichters van deur tot deur gaan met “gratis corona-maskers” en mensen vragen deze te passen. “Ze doen iets chemisch in het masker waardoor je in slaap valt en ze halen je hele huis leeg,” zegt de man.

Screenshot van de Facebook post, gemaakt op 19 mei 2020

De bewering is een hoax. Er is geen bewijs dat incidenten zoals beschreven in de video plaats hebben gevonden in het Verenigd Koninkrijk. De video lijkt sterk op een schriftelijke waarschuwing die veel gedeeld is op sociale media in verschillende landen, waaronder het VK (hier), België (hier) en Nederland (hier), en die door meerdere factcheckers als onjuist is bevonden. 

Screenshot gemaakt op 19 mei, 2020, van een Facebook post met een soortgelijke waarschuwing

Deze Facebook post geeft toe dat het een hoax "schijnt" te zijn, maar voegt toe: "het schijnt in Engeland al te gebeuren dus waarom niet in Nederland".

De man die de video heeft opgenomen geeft geen details over waar in Engeland de vermeende zwendel plaats zou vinden. Hij gaf geen antwoord op een vraag van AFP Factcheck over waar hij de informatie vandaan had gehaald. 

AFP Factcheck vond geen berichten over dergelijke misdaden in Britse media.

De Nationale Raad voor Commissarissen (NPCC), een orgaan voor coördinatie tussen de verschillende politiemachten in het Verenigd Koninkrijk, vertelde AFP Factcheck dat ze “geen kennis” hadden van meldingen van de oplichterij. Mondkapjes worden in veel landen aanbevolen als een manier om de verspreiding van het nieuwe coronavirus in te perken. 

De Londense Metropolitan Police Service kon niet ingaan op een vraag van AFP Factcheck omdat de beweringen niet specifiek over Londen gingen. Een woordvoerder voor de West Midlands Police, die opereert in een gebied dat onder andere de steden Birmingham, Coventry en Wolverhampton omvat, vertelde AFP Factcheck dat de truc “niet iets is dat we in de West Midlands zijn tegengekomen”. In een eerdere factcheck, in april uitgevoerd door de nieuwsdienst Reuters, vertelde de Greater Manchester Police dat ze “geen kennis hadden van dit soort aanvallen”. 

Vorige week ontkrachtte AFP Factcheck beweringen over zeer vergelijkbare oplichterij die zogenaamd in Nederland zou voorkomen. Politie zei dat het ging om een “broodje aap verhaal”. 

Ook in India bevonden factcheckers dat berichten over mondkapjes met verdovingsmiddelen die daar de ronde deden onjuist waren.

 
Loes Witschge
CORONAVIRUS