Tot op heden is er geen verband tussen de branden in de Gironde en de installatie van zonnepanelen
- Gepubliceerd op 5 augustus 2026 om 17:02
- Leestijd: 8 min
- Door: Cintia NABI CABRAL, Mathys VALLÉE, AFP Frankrijk
- Vertaling en aanpassing: Liesa PAUWELS, AFP Netherlands
In 2022 en opnieuw in 2026 werd de regio Gironde in het zuidwesten van Frankrijk getroffen door bosbranden van uitzonderlijke omvang. De megabrand van juli 2026 is de grootste bosbrand die sinds 1949 in Frankrijk werd geregistreerd. Terwijl de brand in de Gironde eind juli nog steeds woedde, legden veel internetgebruikers een verband tussen de verbrande gebieden en de aanleg van zonne-energiecentrales, waarmee ze suggereerden dat de branden met opzet waren aangestoken om de weg vrij te maken voor de zonnepanelen. Deze beweringen zijn echter ongegrond: de door deze branden getroffen gebieden komen niet overeen met de locaties van zonne-energieprojecten in de regio. Bovendien wordt de bouw van zonne-energiecentrales strikt geregeld in de Franse wetgeving. Daarnaast worden branden zoals die in de bossen van Zuidwest-Frankrijk altijd grondig onderzocht om de oorzaken vast te stellen.
Sinds 22 juli 2026 heeft de bosbrand in de Gironde 42.000 hectare verwoest. Daarmee gaat het om het grootste door een bosbrand verwoeste gebied in Frankrijk sinds de brand in Landes de Gascogne in 1949. Bij die brand ging ongeveer 50.000 hectare verloren.
Volgens het European Fire Information System (EFIS), is 2026 met 92.000 verbrande hectare nu al het zwaarst getroffen jaar in Frankrijk in twintig jaar satellietmetingen.
In juli 2022 werd dezelfde regio geteisterd door twee gelijktijdige branden: één in La Teste-de-Buch, in het bekken van Arcachon, en de andere in Landiras en Hostens, ten zuiden van Bordeaux (hier gearchiveerd). Het kostte de brandweer twaalf dagen om de vlammen onder controle te krijgen. Door de branden werd bijna 20.000 hectare aan dennenbos verwoest.
Op sociale media hebben de bosbranden van juli 2026 opnieuw theorieën aangewakkerd die al enkele jaren de ronde doen, namelijk dat de branden opzettelijk zijn aangestoken om de installatie van zonnepanelen te vergemakkelijken.
"Dit gebeurde al eerder, ook in andere landen. Het vuur maakt plaats voor windmolens en zonneweiden! Volledig volgens plan", luidt het bijschrift bij een Facebookbericht dat op 29 juli 2026 werd gepubliceerd en al meer dan 300 keer werd gedeeld.
Het bericht gaat vergezeld van twee afbeeldingen met het Franse bijschrift "Feu en Gironde" of "Brand in de Gironde". De bovenste afbeelding toont een brand met daarop het jaartal "2026" geschreven, de onderste afbeelding toont dezelfde locatie, maar het veld is nu bedekt met panelen die op zonnepanelen lijken en draagt het bijschrift "2027". De tweede afbeelding lijkt een bewerkte versie van de eerste te zijn.
Dezelfde collageafbeelding werd op verschillende socialemediaplatforms op grote schaal verspreid in het Nederlands met soortgelijke beweringen.
Via een omgekeerde zoekopdracht met de eerste afbeelding kon AFP de originele foto terugvinden (hier gearchiveerd). De foto is niet genomen tijdens de recente bosbranden in de regio, maar in 2022, toen een brand 1.000 hectare bos in Landiras en Guillos verwoestte. De foto werd destijds gemaakt door een fotograaf van het lokale Franse nieuwsmedium Sud Ouest.
Soortgelijke beweringen, waarin een verband wordt gelegd tussen zonnepanelen in de Gironde en de bosbranden, verspreidden zich ook in het Frans.
Ongefundeerde geruchten
In talrijke berichten en reacties wordt beweerd dat zonneparken hebben geprofiteerd, of zullen profiteren, van de huidige branden in de Gironde.
Op sociale media beweren sommige gebruikers dat bedrijven die betrokken zijn bij het zonne-energiecentraleproject Horizeo opzettelijk branden hebben aangestoken om de installatie van zonnepanelen te vergemakkelijken – een gerucht dat al in 2022 werd ontkracht door Franse factcheckcollega's bij 20 Minutes en TF1 (hier en hier gearchiveerd).
Op 11 januari 2021 onthulden de energiebedrijven Engie en Neoen het project voor de zonne-energiecentrale Horizeo in de Gironde. Het project, waarvan de kosten op 600 miljoen euro worden geraamd, voorziet in de bouw van een zonnepark van 800 megawatt (MW) op 680 hectare bos ten zuiden van Bordeaux. Het zonnepark zou een van de grootste in Europa worden.
Sinds de aankondiging stuit het project echter op hevig lokaal verzet. Bosbouw- en landbouwvakbonden, jagers en diverse milieuorganisaties vrezen een toename van het risico op brand en overstromingen, evenals de toe-eigening van het bos.
Bij een vergelijking van het gebied op de kaart van het Horizeo-project met de gebieden die door recente branden in de regio zijn getroffen, constateerde AFP echter dat deze niet met elkaar overeenkomen.
Het voor het project aangewezen gebied, herkenbaar aan zijn driehoekige vorm, werd niet getroffen door de branden, zoals bevestigd door satellietbeelden van het Copernicus-ruimteprogramma (hier gearchiveerd).
De FIRMS-kaartentool (Fire Information for Resource Management System), verbonden aan NASA, toont hetzelfde: het projectgebied van Horizeo, in de gemeente Saucats in het departement Gironde in de regio Nouvelle-Aquitaine, ligt op ongeveer 35 km hemelsbreed van de brandhaard in juli 2026, in de gemeente Saumos (hier en hier gearchiveerd). De branden verspreidden zich weliswaar in de richting van het Horizeo-projectgebied, maar het brandfront bleef op ongeveer 16 kilometer afstand van Saucats.
De locatie van het Horizeo-project lag ook tussen de 13 en 15 kilometer verwijderd van de branden die in 2022 de gemeente Landiras troffen.
In een interview met AFP op 29 juli 2026 legde Alexandre Roesch, algemeen afgevaardigde van de Unie voor Hernieuwbare Energie in Frankrijk (SER), uit dat de bewering dat de branden bedoeld zijn om de aanleg van zonneparken te vergemakkelijken "geen steek houdt". "Dat is echt nepnieuws!", voegde hij eraan toe.
De branden "zijn gewoon slecht nieuws voor ons", aldus de algemeen afgevaardigde, die publicaties waarin het tegenovergestelde wordt beweerd "cynisch" noemde.
In Frankrijk hebben percelen een wettelijke status. Dit wordt een "bestemming" of "doel" genoemd. Volgens de Ruimtelijke Ordeningswet zijn er verschillende toegestane bestemmingen (land- en bosbouw, woningbouw, commerciële en dienstverlenende activiteiten, enz.).
"Als je een zonnepark op een bosperceel wilt bouwen, moet je de bestemming ervan wijzigen" door een ontginningsvergunning aan te vragen bij de prefect, legde Roesch uit. Maar "als een perceel dat als bos is aangemerkt, afbrandt, verandert de classificatie als 'bosperceel' daar helemaal niets aan." Met andere woorden: een afgebrand bos wordt juridisch gezien nog steeds als bos aangemerkt.
"De onopzettelijke of opzettelijke vernietiging van bosgrond doet geen afbreuk aan de bosbestemming van het terrein", luidt artikel L341-1 van de bosbouwwet.
Tot op heden geen verband tussen bosbranden en zonnepaneelprojecten
In een nieuwsreportage die in 2022 door de Franse zender TF1 werd uitgezonden, werden inwoners en grondeigenaren in de regio Gironde geïnterviewd die beweerden dat ze na de branden waren benaderd door projectontwikkelaars die zonnepanelen op hun afgebrande grond wilden plaatsen (hier gearchiveerd). Ook de burgemeester van de gemeente Landiras beweerde dat hij was benaderd door projectontwikkelaars die verbrande percelen wilden verwerven.
Ook andere voorbeelden in Frankrijk hebben online complottheorieën aangewakkerd. Zo nam het bedrijf Boralex twintig jaar na de brand van 2004 in Cruis, in de regio Alpes-de-Haute-Provence, ondanks de protesten een zonne-energiecentrale in gebruik. Op zijn website legt het bedrijf uit dat het "reageerde op een door de gemeente uitgeschreven aanbesteding om de verwoeste percelen te herontwikkelen met het oog op de realisatie van een zonne-energieproject op die locatie".
Alexandre Roesch, algemeen afgevaardigde van de SER, sluit niet uit dat "onbetrouwbare" projectontwikkelaars na branden nog steeds zullen proberen gemeenten of grondeigenaren te benaderen, maar legt uit dat wat in 2022 werd waargenomen, met de wetgeving van 2026 "niet langer mogelijk" is.
Tot op heden heeft geen enkel onderzoek of feitelijk bewijs bedrijven die zonnepanelen plaatsen in verband gebracht met het ontstaan van de branden van de afgelopen jaren in de Gironde. Bovendien worden grote branden altijd onderzocht door de autoriteiten om de oorzaak vast te stellen.
In februari 2024 heeft het parket van Bordeaux bijvoorbeeld om seponering verzocht wegens gebrek aan strafrechtelijke aansprakelijkheid, na een onderzoek naar de "criminele oorzaak" van de brand in Landiras-1, de grootste van de vier megabranden die in de zomer van 2022 in de Gironde woedden.
Wat betreft de brand in La Teste-de-Buch, nabij Arcachon, die tegelijkertijd plaatsvond, "hebben de feiten geen strafrechtelijk karakter en vallen ze onder het kader van een onopzettelijk delict", aldus het parket, dat daarbij verwijst naar een bestelwagen met kiepbak die pech kreeg en in brand vloog.
Wat betreft de branden van juli 2026 was het een opruimactie van struikgewas op een bouwterrein die vermoedelijk de aanleiding vormde voor de meest verwoestende bosbrand in het land sinds 1949.
"Vandaag de dag verbiedt de wetgeving de aanleg van zonne-installaties in bosgebieden wanneer daarvoor meer dan 25 hectare moet worden gekapt," legt het Franse Ministerie van Landbouw uit, waardoor de hypothese dat de megabrand in de Gironde bedoeld was om grote zonne-energieprojecten in de hand te werken, onwaarschijnlijk is.
"De branden maken de zaken nog ingewikkelder", voegde Roesch eraan toe.
Het Departementaal Directoraat voor Ruimtelijke Ordening en de Zee (DDTM) van de Gironde controleert namelijk de geschiedenis van beboste percelen over de afgelopen tien jaar en wijst projecten voor zonnepanelen af als er in die periode een brand heeft plaatsgevonden. Het DDTM van de Gironde, dat op 29 juli 2026 werd benaderd, had op het moment van publicatie nog niet gereageerd op verzoeken om commentaar van AFP.
Op 28 juli 2026 werd ook een nieuw "megabesluit" gepubliceerd in het Franse Staatsblad. Het nieuwe besluit voorziet onder meer in hogere een drempelwaarde waarboven een zonne-energieproject onderworpen moet worden aan een systematische milieubeoordeling en een bouwvergunning.
Copyright © AFP 2017-2026. Voor commercieel gebruik van deze inhoud is een abonnement vereist. Klik hier voor meer informatie.
Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?
Neem contact met ons op
