Het merendeel van de sociale woningen gaat niet naar statushouders
- Gepubliceerd op 13 maart 2026 om 14:41
- Laatst bijgewerkt op 13 maart 2026 om 14:53
- Leestijd: 3 min
- Door: Liesa PAUWELS, AFP Nederland
Nu de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 naderen, woedt online een verhitte discussie waarbij sommigen de woningcrisis linken aan migratie. In deze context beweren socialemediagebruikers dat 78% van de sociale woningen voor startende gezinnen met kinderen wordt toegewezen aan statushouders. Dit is misleidend. Volgens gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) waren asielzoekers in 2023 slechts goed voor 20% van alle starters in de sociale woningbouw. Van het totale aantal mensen dat een sociale woning huurt, was in 2023 slechts 8% een huishouden met asielzoekers. Het cijfer van 78% geldt alleen voor een kleine, zeer specifieke subcategorie van huurders.
Volgens schattingen bedraagt het tekort aan woningen in Nederland ongeveer 400.000, deels veroorzaakt door bevolkingsgroei, langdurige bouwprocedures en beperkte bouwgrond. De spanningen op de woningmarkt zijn de afgelopen jaren een belangrijk thema geweest in verkiezingen, waarbij sommigen de oorsprong voor het tekort bij migratie leggen.
"78% van de Nederlandse starterswoningen voor families met kinderen gaat naar illegale migranten...", schreef de zelfbenoemde 'finfluencer', een samentrekking van financiële influencer, Mees Wijnants boven een video die op 8 maart 2026 op X werd gepubliceerd. Volgens Wijnants, die in de video aan het woord is, blijkt uit de gegevens dat "Nederlandse families ernstig gediscrimineerd en uit de huizenmarkt gedrukt worden". Hij voegde eraan toe dat "in 2023, 1.450 van de 1.860 woningen naar migranten gingen".
Maar de gedeelde cijfers zijn selectief gekozen om het percentage binnen een zeer beperkte categorie op te blazen. Slechts 8% van de mensen in sociale huisvesting is statushouder, en zij maken 20% uit van de categorie van nieuwe huurders. In de video wordt ook een verkeerde voorstelling gegeven van de groep in kwestie, door te verwijzen naar mensen zonder legale status, die helemaal niet in aanmerking komen voor sociale huisvesting.
Een soortgelijke bewering deed in december al de ronde op andere sociale mediaplatforms, waarbij werd verwezen naar Michaël van Soest, een lokaal VVD-raadslid. Van Soest schreef over de gegevens in een blogpost op de lokale VVD-website in Nissewaarde.
Het debat over het totale aantal statushouders in sociale woningen en de impact daarvan wordt vaak vertroebeld. Dit komt deels doordat verschillende partijen verschillende cijfers aanhalen om hun standpunt te onderbouwen. Vorig jaar kwam de kwestie opnieuw aan de orde toen de vorige minister van Volkshuisvesting, Mona Keijzer (BBB), een verbod wilde invoeren op voorkeursbehandeling van statushouders bij de toewijzing van sociale woningen.
Selectief gekozen cijfers
Op de website van het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn de gegevens over de verdeling van sociale woningen openbaar beschikbaar, inclusief die van 2023, de dataset waarnaar in de virale beweringen wordt verwezen.
Toen AFP op 11 maart 2026 contact opnam met Marlou Schover, emeritus hoogleraar Economische en Migratiegeschiedenis aan de Universiteit Leiden, wees zij erop dat de virale beweringen gebaseerd zijn op een zeer selectieve interpretatie van de gegevens: "In de blog wordt ingezoomd op een kleine groep binnen het totaal: stellen met kinderen die starters zijn. Dat gaat dan om 1 procent van het totaal aantal woningen."
Binnen de subcategorieën 'gezinnen met kinderen' en 'starters' gingen inderdaad 1450 van de 1860 woningen naar huishoudens met asielzoekers. "Alleen als je kijkt naar kleine subgroep is het percentage 78", voegde ze eraan toe.
Dit is echter maar een klein deel van het totale aantal huishoudens. Volgens Schrover is dit "een schoolvoorbeeld van hoe je met statistieken kunt liegen".
Ook het CBS benadrukte op 11 maart 2026 aan AFP dat "het belangrijk is om bij de interpretatie niet alleen naar de percentages te kijken, maar ook naar de absolute aantallen".
De bredere cijfers geven een ander beeld. Van alle huurders in sociale woningen in Nederland was in 2023 8% asielzoeker (12.730 van de 161.020). Als we alleen kijken naar alle starters, met andere woorden de mensen die voor het eerst de sociale woningmarkt betreden, is slechts 20% asielzoeker (8.190 van de 41.020 huishoudens), wat lang niet in de buurt komt van de 78% die in de virale berichten wordt gesuggereerd.
In de online berichten worden de termen 'illegale' immigranten en 'statushouders' door elkaar gebruikt. De gegevens van het CBS hebben specifiek betrekking op statushouders met een verblijfsvergunning. Er zijn geen officiële gegevens over 'illegale' of ongedocumenteerde immigranten, alleen schattingen. Ongedocumenteerde mensen, dat wil zeggen mensen die geen legale bescherming hebben aangevraagd of gekregen, komen niet in aanmerking voor sociale huisvesting.
Lees hier meer AFP-factchecks over migratie.
De titel is aangepast voor de duidelijkheid13 maart 2026 De titel is aangepast voor de duidelijkheid
Copyright © AFP 2017-2026. Voor commercieel gebruik van deze inhoud is een abonnement vereist. Klik hier voor meer informatie.
Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?
Neem contact met ons op
