Gemanipuleerde foto van Jetten toont geen boek dat wordt gebruikt bij seksuele opvoeding op school

  • Gepubliceerd op 12 maart 2026 om 14:41
  • Leestijd: 3 min
  • Door: Liesa PAUWELS

De Week van de Lentekriebels, een jaarlijkse themaweek voor relationele en seksuele vorming op Nederlandse basisscholen, wordt steeds vaker voorafgegaan door een golf aan desinformatie en heftige reacties online. Dit was ook zo toen in maart 2026 een afbeelding rondging waarop minister-president Rob Jetten een boek vasthoudt dat zogezegd afkomstig zou zijn uit lesmateriaal van de Lentekriebels. De foto is echter digitaal bewerkt, en het boek zelf hoort niet bij het officiële lespakket van de voorlichtingsweek. 

"23 maart t/m 27 maart: de nationale houdt-je-kind-thuisweek, Week van de Lentekriebels" leest een van de vele posts op Facebook. Bij de berichten wordt een foto gedeeld van premier Jetten die ogenschijnlijk een opengeslagen bladzijde omhooghoudt waarop staat: "Doe tip! Zoek je eigen poepgaatje."

Dezelfde foto met de bewering dat het boek onderdeel uitmaakt van de voorlichtingsweek Lentekriebels werd ook volop gedeeld op andere sociale media zoals X en Instagram.

De afbeelding van Jetten is echter nep: het origineel dateert uit 2021. Het voorlichtingsboek dat wordt vermeld, komt uit een boekenlijst die ouders en leerkrachten zelf kunnen raadplegen mochten ze dat willen, maar komt niet voor in het standaard lespakket dat op school wordt gegeven.

Image
Screenshot van de bewerkte foto op Facebook. Genomen op 11/3/26. Kruis werd door AFP toegevoegd

De Week van de Lentekriebels is een nationale projectweek op basisscholen die draait om relationele en seksuele vorming. Scholen zijn niet verplicht hieraan deel te nemen. 

Desinformatie over de lesweek komt regelmatig voor, voornamelijk uit extreem-conservatieve hoek (hier gearchiveerd). Zo werd vorig jaar nog door de rechter via kort geding beslist dat de katholieke Stichting Civitas Christiana moest stoppen met het verspreiden van onjuiste informatie over de Week van de Lentekriebels. Civitas Christiana verspreidde onder andere een boek waarin Rutgers, een Nederlands kenniscentrum voor seksualiteit en de organisatie achter de week, onterecht werd beschuldigd van pedofilie en het seksualiseren van kinderen.

Onderzoek van Rutgers en DUO Onderwijsonderzoek & Advies toont dat scholen in toenemende mate te maken krijgen met weerstand van ouders bij seksuele voorlichting, al gaat het doorgaans om een kleine, zeer vocale groep (hier gearchiveerd).

"Geen onderdeel van verplicht lesmateriaal"

"Ik mag hopen dat dit nep is", schrijft een socialemediagebruiker onder een van de virale posts. Andere, homofobe reacties zijn ook talrijk aanwezig onder de reacties.

Een omgekeerde zoekopdracht met de afbeelding toont echter al snel aan dat de foto niet echt is. De originele foto is afkomstig van Jettens Facebook-pagina en toont hoe hij drie boeken vasthoudt op 4 juni 2021 in het kader van de Nationale Boekenweek. Die stapel boeken werd in de manipulatie vervangen door een opengeslagen pagina met de tekst "Zoek je eigen poepgaatje."

Image
Screenshot van de originele foto op Jettens Facebook-pagina. Genomen op 12/3/26

Wanneer we contact opnemen met het kenniscentrum Rutgers op 11 maart 2026, verduidelijkt het centrum dat de bladzijde in het bewerkte beeld te vinden is in het voorlichtingsboek 'Maar hoe dan?! Samen lezen over lichaam, liefde en baby's maken' voor kinderen vanaf vijf jaar. Het boek staat op de boekenlijst van Rutgers, "maar de gefotoshopte afbeelding die op sociale media rondgaat, berust op misinformatie. Dit voorlichtingsboek is geen onderdeel van de Week van de Lentekriebels of ons lespakket Kriebels in je buik". 

De boekenlijst is onder andere gericht op ouders om te gebruiken als extra ondersteuning bij de opvoeding.

Dezelfde bewerkte foto van Jetten werd al in 2024 verspreid voor de Week van de Lentekriebels. Het werd toen door factcheckers van het Duitse persagentschap DPA weerlegd.

"Dit soort aanvallen van misinformatie op social media zien we helaas vaker. De verspreiding hiervan leidt tot een toename van online haat", aldus Rutgers. "We willen allemaal dat kinderen zo lang mogelijk onbezorgd kunnen opgroeien en dat kinderen gewoon kinderen kunnen zijn. Relationele en seksuele voorlichting draagt daaraan bij."

Heeft u content gezien die u door AFP wilt laten verifiëren?

Neem contact met ons op