Op deze foto’s staan Wit-Russische demonstranten na hun vrijlating uit een gevangenis

Copyright AFP 2017-2020. Alle rechten voorbehouden.

Een post met foto’s van mannen met ernstige blauwe plekken is honderden keren gedeeld op Facebook. In het bijschrift staat dat politie “erop los” sloeg bij mensen die opkwamen voor hun mensenrechten en dat agenten werden ingezet in de Schilderswijk en Scheveningen. De foto’s en de tekst in het onderschrift samen wekken de indruk dat de mannen op de foto’s slachtoffers zijn van politiegeweld in Nederland. Maar dit klopt niet. Er is geen verband tussen de onrust in Den Haag en de gewonde mannen. Het zijn Wit-Russische demonstranten, kort nadat ze zijn vrijgelaten uit een gevangenis. 

De post werd 20 augustus 2020 hier en hier op Facebook geplaatst en is sindsdien meer dan 800 keer gedeeld. “Kom je op voor je mensenrechten slaat de politie erop los. Hoe is het nu in de Schilderswijk en Scheveningen en het strand? Alles onder controle zeker nu er zoveel agenten ingezet konden worden tegen burgers die alleen hun stem wilden laten horen!” staat in de post.

Screenshot van de Facebook-post, gemaakt op 24 augustus 2020

Op dezelfde dag dat de post verscheen raakten demonstranten die in het centrum van Den Haag protesteerden tegen coronamaatregelen slaags met politie, wat resulteerde in acht aanhoudingen. De gemeenteraad van Den Haag hield ook een spoeddebat over onrust in Scheveningen en rellen in de Schilderswijk. Badplaats Scheveningen zag de laatste weken een reeks incidenten, waaronder een steekpartij op 10 augustus waarbij een 19-jarige man om het leven kwam. In de Schilderswijk eindigden drie nachten van rellen in midden augustus in tientallen aanhoudingen

De foto’s in de Facebook-post hebben echter niks te maken met de onrust in Den Haag. Het zijn foto’s van Wit-Russen, net vrijgelaten uit de gevangenis waar ze vast zaten sinds hun aanhouding tijdens massale demonstraties die in het land plaatsvonden na de presidentsverkiezingen.

Akrestsinstraat

Hoewel veel mensen in de comments geshockeerd reageren en enkelen zelfs oproepen tot het bewapenen van demonstranten, wijzen een paar Facebook-gebruikers er terecht op dat de foto’s niet in Nederland zijn gemaakt, maar werden gepubliceerd op de Wit-Russische nieuwssite Charter97.org.

In het Charter97 artikel staat dat de foto’s oorspronkelijk werden gepubliceerd door Radio Svaboda, het Wit-Russische station van RFE/RL, een door de Amerikaanse overheid gefinancierde nieuwsorganisatie die opereert in 23 landen met beperkte persvrijheid. 

Volgens het artikel op de Radio Svaboda website laten de op 14 augustus gepubliceerde foto’s onlangs vrijgelaten gevangenen zien die vast zaten in de gevangenis aan de Akrestsinstraat, Minsk. Hier kwamen ze terecht na demonstraties die volgden op de presidentsverkiezingen. Volgens het stuk deden de mannen “mee aan demonstraties of werden ze gewoon opgepakt” en vertoonden ze “sporen van afranselingen” na hun vrijlating. 

Alle vijf de foto’s in de Nederlandse Facebook-post komen voor in het Radio Svaboda artikel.

Screenshots van het Radio Svaboda artikel in Wit-Russisch (L) en in Engels, vertaald met Google Translate (R), gemaakt op 24 augustus 2020

Eén man die voorkomt in de foto’s van Radio Svaboda, met een donkere bloeduitstorting op zijn buik en een tatoeage op zijn linkerborst, staat ook op een foto van een andere fotograaf in een artikel over de vrijlating van Wit-Russische gevangenen in de Amerikaanse krant Chicago Tribune

Massademonstraties braken uit in Wit-Rusland nadat president Alexander Loekasjenko twee weken geleden een zesde termijn opeiste met 80 procent van de stemmen bij verkiezingen die volgens de oppositie niet eerlijk verliepen. 

Ook de Europese Unie erkent de verkiezingsuitslag niet en kondigde sancties aan tegen functionarissen die verantwoordelijk zijn voor de stemfraude en het neerslaan van de protesten. Bijna 7.000 mensen werden gearresteerd en er zijn beschuldigingen van marteling in politiehechtenis.

 
Loes Witschge