Deze foto werd gemaakt tijdens een gele hesjes demonstratie in Parijs in december 2018, niet dit najaar

Copyright AFP 2017-2021. Alle rechten voorbehouden.

Een foto van een grote menigte mensen in gele hesjes werd in een week bijna 2.000 keer gedeeld op Facebook met de bewering dat de foto werd genomen in Parijs op 24 november 2020. Dit klopt niet. De foto komt uit december 2018. Een paar dagen nadat de Facebook-post verscheen vonden er wel demonstraties plaats in Parijs, maar deze werden niet gedomineerd door de gele hesjes beweging.  

Op de foto, die hier werd gedeeld op 25 november 2020, staat een plein vol mensen in gele zichtbaarheidshesjes bij twee roltrappen die ondergronds verdwijnen. “Gisteren in Parijs,” luidt het bijschrift. 

Screenshot van de Facebook-post, gemaakt op 1 december 2020

“Gele hesjes” demonstraties tegen een verhoging van de brandstofbelasting en hoge kosten van levensonderhoud vonden in 2018 en 2019 in Frankrijk plaats. Ze werden getekend door geweld en plunderingen en de grote schaal dwong Franse president Emmanuel Macron onder andere de accijnsverhoging te schrappen en het minimumloon iets te verhogen met een belastingvrije bonus. 

Hoewel de demonstraties door de gele hesjes, gilets jaunes in het Frans, sindsdien flink zijn afgezwakt blijven ze opduiken in Franse steden. Op 12 september 2020 arresteerde Franse politie tientallen demonstranten in Parijs nadat honderden mensen zich hadden verzameld in de Franse hoofdstad en er schermutselingen met de politie ontstaan waren. 

Het weekend nadat de Facebook-post verscheen, vonden er grote demonstraties tegen een nieuwe veiligheidswet en politiegeweld plaats in Franse steden, waaronder Parijs, maar zoals foto's en video's van de demonstraties laten zien, werden die niet gedomineerd door gele hesjes.

De foto in de Facebook-post werd in werkelijkheid gemaakt op 1 december 2018, tijdens een gele hesjes demonstratie bij de Arc de Triomphe. 

Arc de Triomphe, 2018

In de comments bij de misleidende Facebook-post beweert een man dat hij de foto maakte. Hij deelt nogmaals dezelfde foto. Hij deelt ook een tweede foto die er erg op lijkt en een screenshot, ogenschijnlijk van de metadata van dit beeld, waarop staat dat deze op 1 december 2018 gemaakt werd. 

Op deze tweede foto staat dezelfde roltrap met een gouden rand op het muurtje eromheen en in de achtergrond de beroemde Parijse bezienswaardigheid Arc de Triomphe.

Een Facebook-gebruiker beweert dat hij de foto in 2018 maakte. Screenshot gemaakt op 1 december 2020

AFP Factcheck benaderde de Facebook-gebruiker die het commentaar achterliet, maar had op het moment van publiceren van deze factcheck nog geen reactie ontvangen. 

Op zijn profiel vonden we een video van, naar het schijnt, dezelfde demonstratie, gepost op 1 december 2018. Een grote menigte mensen in gele hesjes is te zien bij hetzelfde metrostation, voor de Arc de Triomphe. 

Hoewel de video op een ander moment is genomen, kunnen we twee mannen zien die zowel op de foto als op de video op ongeveer dezelfde plek staan. Het gaat om een man in een olijfgroene broek met een skibril op zijn voorhoofd en een man met een rood-zwarte rugzak.

De twee mannen bij de roltrap op de foto. Screenshot gemaakt op 1 december 2020
Dezelfde mannen verschijnen in de video die 1 december 2018 gepost werd. Screenshot gemaakt op 1 december 2020

Een zoekopdracht in het fotoarchief van AFP bevestigt dat demonstranten in gele hesjes zich op 1 december 2018 verzamelden bij de Arc de Triomphe. AFP fotografen blikten naderhand terug op een bijzonder gewelddadige dag waarop het monument werd gevandaliseerd

Demonstranten verzamelen zich bij de Arc de Triomphe in Parijs tijdens een gele hesjes protest op 1 december 2018 (AFP / Lucas Barioulet)

Het vaststellen van de exacte locatie waar de foto en video gemaakt werden toont ook aan dat de afbeeldingen niet uit november 2020 komen. 

Door de ingangen van metrostations in de buurt van Arc de Triomphe te bekijken op Google Maps, vonden we een match met deze entree van het Charles de Gaulle-Etoile station. 

Zoals onderstaande screenshots van Google Street View laten zien is de stijl van de kiosk bij de ingang, te zien op de video en foto, veranderd tussen juli 2019 en juli 2020. Tegenwoordig ziet deze er anders uit dan de kiosk te zien in de misleidende Facebook-post.

De kiosk bij de ingang van de metro op een Google Street View beeld uit juli 2019. Screenshot gemaakt op 1 december 2020
De kiosk bij de ingang van de metro op een Google Street View beeld uit juli 2020. Screenshot gemaakt op 1 december 2020