De president van Magadaskar, Andry Rajoelina, tijdens de lancering van CovidOrganics (AFP / Rijasolo)

Er is geen bewijs dat de president van Madagaskar gezegd heeft dat de WHO hem $20 miljoen bood om Covid-19 “remedie” te vergiftigen

Copyright AFP 2017-2020. Alle rechten voorbehouden.

Meerdere berichten op Nederlandstalige websites en sociale media beweren dat de president van Madagaskar, Andry Rajoelina, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschuldigd heeft van een poging tot omkoping. De posts beweren dat Rajoelina zei dat de WHO hem $20 miljoen bood om gif toe te voegen aan een kruidenthee die volgens hem het nieuwe coronavirus kan genezen. Er is geen bewijs dat Rajoelina dergelijke uitspraken heeft gedaan, in de media of op zijn sociale media. Presidentiële kabinetschef Lova Ranoramoro, benaderd door AFP, ontkende de bewering ronduit.

De bewering werd 18 mei, 2020, gepubliceerd op de website wanttoknow.nl onder de kop “De WHO als boevenbende..?!”. Hetzelfde verhaal werd gedeeld op JDreport.com. Deze artikelen zijn gedeeld in talrijke Facebook posts, zoals hier, hier en hier, en op Twitter, bijvoorbeeld hier en hier. Bij elkaar opgeteld werden de artikelen honderden keren gedeeld volgens CrowdTangle, een tool om sociale media te monitoren. 

Screenshot gemaakt op 20 mei, 2020, van een Facebook post die beweert dat Rajoelina gezegd heeft dat de WHO hem probeerde om te kopen
Screenshot gemaakt op 20 mei, 2020, van CrowdTangle data over het wanttoknow.nl artikel

Volgens het artikel heeft Andry Rajoelina “naar verluidt” gezegd dat de WHO hem $20 miljoen bood om “een ​​beetje gif toe te voegen” aan hun “remedie tegen het coronavirus”. Volgens de post zei Rajoelina: “Mijn land, Madagaskar, heeft een remedie voor coronavirus gevonden, maar de Europeanen hebben me een voorstel gedaan van $20.000.000 om gifstoffen in deze remedie te stoppen om mijn Afrikaanse vrienden te doden die het zullen gaan gebruiken.”

Screenshot gemaakt op 20 mei, 2020, van wanttoknow.nl

Het artikel vermeldt niet waar het citaat vandaan komt of wanneer, waar en tegen wie Rajoelina dit gezegd zou hebben. 

Soortgelijke beschuldigingen werden gemaakt in afzonderlijke Facebook posts, hier en hier. Deze posts bevatten een foto van de krant Tanzania Perspective, met de kop "WHO bood $20 miljoen voor omkoping om te zorgen dat Covid-19 medicijn vergiftigd werd - president van Madagaskar". 

Screenshot gemaakt op 20 mei, 2020, van een Facebook post met daarin een foto van de krant Tanzania Perspective

Screenshot gemaakt op 20 mei, 2020, van een Facebook post met daarin een foto van de krant Tanzania Perspective 

Een foto van dezelfde publicatie werd ook gedeeld in Engelstalige Facebook posts, zoals hier en hier

Rajoelina verdedigt Covid-19 ‘remedie’

In april lanceerde Rajoelina een lokaal kruidengeneesmiddel waarvan hij beweerde dat het het nieuwe coronavirus zou voorkomen en genezen. De drank werd ontwikkeld door het Malagasy Institute of Applied Research (IMRA) en is afgeleid van artemisia, een plant met bewezen werkzaamheid bij de behandeling van malaria, en andere inheemse kruiden. 

De WHO heeft gewaarschuwd tegen het in gebruik nemen van “een product dat niet getest is op werkzaamheid”. De Africa Centres for Disease Control and Prevention hebben gezegd dat de kruidendrank “rigoureus” moet worden getest.

President Rajoelina heeft de geneeskrachtige werking van het middel verdedigd en het kruidendrankje naar Tanzania verstuurd op verzoek van President John Pombe Magufuli. AFP berichtte dat meerdere Afrikaanse landen belangstelling hebben getoond in het middel, dat bekend staat als Covid-Organics. 

Geen bewijs

De leider van Madagaskar heeft zijn vraagtekens gezet bij de zorgen vanuit de WHO over de kruidendrank. Er is echter geen bewijs dat hij de organisatie ervan beschuldigde dat ze hem probeerde om te kopen om het middel te vergiftigen. 

Het Tanzania Perspective screenshot vermeldt niet waar Rajoelina de claim gemaakt zou hebben. Er was geen spoor van de bewering op de sociale media kanalen van de president, waar hij vrij actief is. De meeste media maakten geen melding van de opmerkelijke uitspraken. 

AFP Fact Check vond dezelfde bewering wel terug in een artikel in Swahili in de Tanzaniaanse krant Fahari Yetu. Volgens dit artikel maakte Rajoelina de aantijgingen tijdens een interview met de Franse nieuwszender France24. AFP beluisterde het exclusieve interview,  ‘Madagascar’s president verdedigt controversiële Covid-19 remedie van eigen bodem’. De bewering kwam niet terug in het 17-minuten durende gesprek. 

 

Het kabinet van de president ontkende de uitspraak ronduit tegen AFP op 14 mei, 2020. 

“Het presidentschap van Madagaskar ontkent al deze aantijgingen formeel,” zei Lova Ranoramoro, directeur van het presidentiële kantoor, tegen AFP.

“Sinds de lancering van de Covid-Organics remedie zijn veel uitspraken ten onrechte toegeschreven aan President Andry Rajoelina.”

Tanzania Perspective heeft eerder onjuiste beweringen gepubliceerd die AFP hier ontkracht heeft. 

Vergelijkbare beweringen over omkoping

Het is niet de eerste keer dat claims op het internet verschijnen over pogingen tot omkoping rondom het vergiftigen van het kruidendrankje. 

AFP Fact Check ontkrachtte beweringen (in het Frans) dat China en de Verenigde Staten de president van Madagaskar “vele miljoenen” boden om Covid-Organics te vergiftigen.