Deze video van een anti-EU protest in Rome is niet recent, het werd opgenomen in 2013

Copyright AFP 2017-2022. Alle rechten voorbehouden.

Een oude video met een anti-EU-actie van een neofascistische groepering wordt de laatste dagen gedeeld in publicaties waarin wordt gesuggereerd dat deze recent is, terwijl extreem-rechts net de parlementsverkiezingen in Italië heeft gewonnen. Deze video is echter uit zijn context gehaald. Hoewel de video inderdaad extreem-rechtse activisten toont die een Europese vlag neerhalen, dateren de beelden eigenlijk van 2013.

"In Italië snappen ze dat de EU het grote probleem is. Wijsheid komt hier met de jaren hoop ik. Burgers verwijderen de EU vlag en plaatsen vervolgens de Italiaanse vlag! #Nexit," luidt een Facebook-post van 24 september 2022 - geplaatst een paar uur voordat een rechtse coalitie onder leiding van Georgia Meloni's extreem-rechtse Frattelli d'Italia partij de Italiaanse parlementsverkiezingen won.

Het bericht bevat een video van een groep mensen voor een gebouw in Rome, waarbij een van hen het balkon opklimt en de Europese vlag naar beneden trekt voor deze op de grond te gooien. Men hoort mensen in het Italiaans scanderen: "Italia, Nazione, Rivoluzione". In deze video is niemand te zien die de Europese vlag vervangt door die van Italië, in tegenstelling tot wat het bericht beweert.

Screenschot van een misleidend bericht op sociale media, vastgelegd op 3 oktober 2022

De eerste voorvallen van deze soort publicaties verschijnen in het Nederlands op 24 september 2022, twee dagen na een verklaring van de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, die op 22 september zei dat de EU de "instrumenten heeft om Italië aan te pakken als het een verkeerde kant opgaat" - mocht extreem-rechts de verkiezingen winnen.

Deze uitspraken leidden tot heftige reacties bij extreem-rechts in Italië en op 23 september organiseerde de Liga een sit-in voor de kantoren van de Europese Commissie in Rome. Matteo Salvini, leider van de Liga, nam hieraan deel. Een videojournalist van AFP die het protest versloeg, zei dat het erg rustig was, en zag geen enkele EU-vlag naar beneden gehaald worden.

De video die AFP heeft controleerd is oud en uit zijn oorspronkelijke context gehaald. Hoewel het inderdaad een actie toont die plaatsvond voor de kantoren van de Europese Commissie in Rome, dateert deze in feite uit 2013. De video heeft niets te maken met de huidige voorzitter van de Europese Commissie of de Italiaanse parlementsverkiezingen van 25 september.

Een video uit december 2013

Na een omgekeerde zoekopdracht van de video, konden we hier en hier twee vergelijkbare video's op YouTube vinden. De volgorde van de video die op Facebook wordt gedeeld, is respectievelijk zichtbaar vanaf 2:23 en 2:30 van de video's op YouTube.

Beide video's werden gepubliceerd in 2013, op 15 en 19 december. Degene van 19 december werd geplaatst door "CasaPound", een neofascistische groep die sinds 2003 actief is in Italië, die de verantwoordelijkheid opeist voor de actie "voor nationale en monetaire soevereiniteit" en uitlegt dat die plaatsvond op 14 december 2013. De video dat op 15 december geplaatst is werd gebruikt in een artikel van de Franse media Franceinfo over deze extreem-rechtse groepering.

Wat er in de video te zien is, werd ook gemeld door Reuters op 14 december 2013. Daarin wordt de actie toegeschreven aan "CasaPound".

Het gaat dus inderdaad om een actie die had plaatsgevonden voor de vertegenwoordiging van de Europese Commissie in Rome, maar in 2013 en niet naar aanleiding van een verklaring van Ursula von der Leyen, die toen niet aan het hoofd van de EU-commissie stond.

"CasaPound" is een neofascistische groepering die in Italië bekend staat om het kraken van gebouwen in Rome en om haar "acties" tegen arme gezinnen, maar ook om haar anti-immigratie en anti-globalisering standpunten.

Een zoekopdracht in het Italiaans op de belangrijkste zoekmachines laat geen resultaten zien over een recente "CasaPound" manifestatie in Rome. De laatste vermelding van een demonstratie van deze groepering dateert van mei 2022, toen haar de toegang tot het Piazza di Santa Maria Maggiore in Rome werd ontzegd.

Draghi's economische hervormingen

De Europese Commissie zei op maandag 22 oktober 2022 te hopen op een constructieve relatie met de volgende regering in Italië. De Commissie, de uitvoerende macht van de EU, werkt in principe "samen met de regeringen die uit de verkiezingen komen", zei EU-woordvoerder Eric Mamer op een persconferentie. "Dat is in dit geval ook zo. Natuurlijk hopen we op een constructieve samenwerking met de nieuwe Italiaanse autoriteiten", voegde hij eraan toe.

De toekomstige uitvoerende macht zal het stokje overnemen van het kabinet van nationale eenheid dat sinds januari 2021 wordt geleid door Mario Draghi, het voormalige hoofd van de Europese Centrale Bank (ECB), die gevraagd werd om de op twee na grootste economie van de eurozone die door de pandemie sterk verzwakt is te handelen.

Mario Draghi had met Brussel onderhandeld om Italië bijna 200 miljard euro aan financiële steun te verlenen, in ruil voor ingrijpende economische en institutionele hervormingen. Dit akkoord werd door sommige Italianen gezien als het zoveelste "dictaat" van de EU.

Draghi had in augustus gezegd dat de nieuwe regering de hervormingsbeloften aan Brussel moest nakomen en "in het hart van de EU en de internationale allianties" moest blijven.

De postfascistische partij Broeders van Italië van Giorgia Meloni zegevierde bij de verkiezingen van 25 september. De toekomstige regeringsleider heeft geen ervaring met macht, maar moet een partijoverschrijdend team samenstellen om de torenhoge inflatie en energieprijzen aan te pakken, en de betrekkingen met een wantrouwend Europa.

De 45-jarige hoopt de eerste vrouw te worden die Italië als premier leidt, maar heeft haar bondgenoten, de extreem-rechtse Liga van Matteo Salvini en Forza Italia van voormalig Silvio Berlusconi, nodig voor een meerderheid in het parlement.

De Europese Commissie heeft het tweede deel van de post-pandemische herstelfondsen voor Italië goedgekeurd, ter waarde van 21 miljard euro. Maar Meloni heeft gezegd dat ze opnieuw met Brussel wil onderhandelen over de deal, waardoor de rest van het fonds mogelijk in gevaar komt.

Volgens analisten is de relatie van haar toekomstige regering met de Europese Unie, ondanks Meloni's eurosceptische achtergrond, nog te bekijken.

Vertaling en aanpassing: